Wat is Mahonie hout?
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch loofhout · naslagMahoniehout
Rijk roodbruin, buitengewoon stabiel en met een glans die dieper wordt naarmate het ouder is. Al eeuwenlang het hout van fijn meubelwerk.
- Familie Meliaceae
- 520–650 kg/m³
- Klasse 2–3
Grootbladige mahonieSwietenia macrophylla
Mahonie in het kort
De naam dekt verschillende botanische soorten uit de familie Meliaceae — en dat onderscheid bepaalt wat je krijgt.
Wat mahonie zijn reputatie gaf, is de combinatie van kleur en gedrag: een warme roodbruine tint die met de jaren verdiept, en een uitzonderlijke maatvastheid. Het werkt nauwelijks, het splijt niet snel en het laat zich tot in het fijnste detail bewerken. Voor een kast met laden die na honderd jaar nog soepel lopen, is dat precies wat je nodig hebt.
Daar staat tegenover dat de klassieke soorten — het Amerikaanse Swietenia — door overexploitatie schaars en streng gereguleerd zijn. Het meeste mahonie op de markt komt vandaag uit Afrika of van plantages.
- Familie
- Meliaceae
- Amerikaans
- Swietenia macrophylla, S. mahagoni
- Afrikaans
- Khaya ivorensis, K. anthotheca
- Dichtheid
- 520–650 kg/m³
- Duurzaamheid
- klasse 2–3
- Sterkte in
- stabiliteit en fijn bewerken
Eerlijk is eerlijk: mahonie is een binnenhout. Klasse 2 tot 3 klinkt redelijk, maar tegenover teak is het buiten geen partij — en de zeldzaamheid van echt Amerikaans mahonie maakt herkomst een reële vraag.
Eén naam, twee bomen
"Mahonie" dekt verschillende botanische soorten uit de familie Meliaceae. Amerikaans mahonie (Swietenia) komt uit Centraal- en Zuid-Amerika, Afrikaans mahonie (Khaya) uit West- en Centraal-Afrika. Ze worden allebei als mahonie verkocht, maar verschillen merkbaar.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen · kleurverloop en honderd jaar lade versneld en ter illustratie.
Amerikaans en Afrikaans mahonie
Beide worden als "mahonie" verkocht, maar ze komen van andere bomen en verschillen merkbaar.
Swietenia
Uit Centraal- en Zuid-Amerika. Het klassieke mahonie van antieke meubels.
- Swietenia macrophylla — grootbladig mahonie
- Swietenia mahagoni — kleinbladig, vandaag zeer zeldzaam
- 520–600 kg/m³, duurzaamheidsklasse 2 tot 3
- Streng gereguleerde handel
Khaya
Uit West- en Centraal-Afrika. Vandaag het meest verhandelde mahonie.
- Khaya ivorensis — Lagos mahonie
- Khaya anthotheca — wit mahonie
- 530–650 kg/m³, duurzaamheidsklasse 3
- Ruimer beschikbaar
"Mahonie" op een etiket zegt niet welk hout je koopt. Vraag naar de botanische naam en de herkomst — het verschil in duurzaamheid, prijs en handelsregels is aanzienlijk.
Technische eigenschappen
| Eigenschap | Amerikaans mahonie | Afrikaans mahonie |
|---|---|---|
| Volumieke massa | 520–600 kg/m³ | 530–650 kg/m³ |
| Duurzaamheidsklasse | Klasse 2–3 | Klasse 3 |
| Kleur | Rijk roodbruin, verdiept met de jaren | Iets bleker roodbruin |
| Stabiliteit | Uitstekend — werkt nauwelijks | Zeer goed |
| Bewerkbaarheid | Uitstekend, ook voor fijn detailwerk | Goed; kruisdraad vraagt scherp gereedschap |
Waarvoor mahonie gebruikt wordt
Fijn meubelwerk
Kasten, secretaires en tafels waar maatvastheid en een diepe kleur samenkomen — de klassieke toepassing.
Interieurafwerking
Lambrisering, deuren en trappen in het hogere segment.
Fineer
De gelijkmatige tekening leent zich uitstekend voor fineerwerk.
Muziekinstrumenten
Gitaarhalzen en -bodems: mahonie geeft een warme, volle klank.
Scheepsbouw
Historisch veel gebruikt voor jachtinterieurs, dankzij de stabiliteit.
Veelgestelde vragen over mahoniehout
Kan mahonie buiten gebruikt worden?
Beter niet. Met klasse 2 tot 3 is het minder duurzaam dan teak, en het is te kostbaar om buiten op te offeren. Mahonie is bij uitstek een binnenhout.
Wat is het verschil tussen Amerikaans en Afrikaans mahonie?
Amerikaans mahonie (Swietenia) is het klassieke hout van antieke meubels: iets stabieler, dieper van kleur en vandaag zeldzaam en streng gereguleerd. Afrikaans mahonie (Khaya) is ruimer beschikbaar, iets bleker en met wat meer kruisdraad.
Waarom is mahonie zo duur?
Door de trage groei, de beperkte beschikbaarheid van de klassieke soorten en de handelsregels die op Swietenia rusten. Voor het Afrikaanse alternatief ligt de prijs merkbaar lager.
Wordt mahonie donkerder met de tijd?
Ja, en dat is precies de charme. De roodbruine kleur verdiept onder invloed van licht en lucht — een antiek mahonie meubel heeft een tint die je met beits niet nabootst.
Mahonie in perspectief
Mahonie is een naslagsoort in ons register — hout dat we niet verwerken, maar wel kennen.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Khaya ivorensis · Swietenia macrophylla — Ian Alexander, CC BY-SA 4.0 · Swietenia macrophylla — Anish nellickal, CC BY-SA 4.0 · Foto via Wikimedia Commons: Swietenia macrophylla — Forestowlet, CC0