Afzelia voordeur: eigenschappen, variëteiten & onderhoud
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · uitgezochtAfzelia
In de handel meestal doussié. Uit de regenwouden en savannes van Afrika, van bomen die meer dan tweehonderd jaar oud kunnen worden.
- Vijf soorten in de handel
- Doussié en niet-Doussié
- Zeer maatvast
Afzelia
In de handel meestal doussié genoemd. Uit de regenwouden en savannes van Afrika, van bomen die meer dan tweehonderd jaar oud worden.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Afzelia in het kort
Uit de tropische regenwouden en savannes van Afrika. De bomen worden tot 25 meter hoog met een stamdiameter rond negentig centimeter, en sommige exemplaren zijn ruim tweehonderd jaar oud.
In de Lage Landen worden vijf botanische soorten afzelia ingevoerd, verdeeld in twee groepen: **doussié** en **niet-doussié**. Elke groep heeft eigen kenmerken en toepassingsgebieden, en de handelsnaam doussié dekt de kwaliteitsvollere helft.
De reputatie van afzelia rust op één eigenschap boven alle andere: het werkt bijna niet. Van alle tropische hardhoutsoorten is het een van de meest maatvaste, wat het uitzonderlijk geschikt maakt voor ramen, deuren en alles wat precies moet blijven passen.
In afzelia vind je regelmatig gele tot oranje afzettingen in de vaten — kristallijne harsachtige insluitsels. Ze zijn kenmerkend voor de soort, maar ze kunnen bij contact met water uitlopen en licht materiaal verkleuren, en ze maken gereedschap sneller bot.
- Herkomst
- tropisch Afrika: regenwoud en savanne
- Boom
- tot 25 m, stamdiameter circa 90 cm
- Leeftijd
- exemplaren van meer dan 200 jaar
- Handelsgroepen
- doussié en niet-doussié
- Soorten in de handel
- vijf
- Sterkte in
- maatvastheid
Eerlijk is eerlijk: de handelsnaam zegt te weinig. Onder "afzelia" of "doussié" komen vijf botanische soorten binnen met merkbare verschillen in kleur, dichtheid en duurzaamheid. Vraag naar de botanische naam als de toepassing veeleisend is — en let op de gele insluitsels bij licht plaveisel.
Doussié en niet-doussié
De indeling is commercieel, niet botanisch. Doussié staat voor de soorten met de meest gewaardeerde combinatie van kleur, maatvastheid en duurzaamheid; de niet-doussiés zijn verwant maar wisselender van kwaliteit.
Doussié
De handelskwaliteit voor veeleisend buitentimmerwerk: roodbruin, zeer maatvast en duurzaam.
Niet-doussié
Verwante soorten met vergelijkbaar uiterlijk maar wisselender eigenschappen; vaak in constructie en algemeen timmerwerk.
Waaraan je het merkt
Aan het gewicht en de gelijkmatigheid van de kleur. Grote kleurverschillen binnen één partij wijzen op een gemengde herkomst.
Wat te vragen
De botanische naam en het land van herkomst. Een goede leverancier kan beide geven.
Waarvoor afzelia dient
| Toepassing | Waarom afzelia | Waarop letten |
|---|---|---|
| Ramen en deuren | Uitzonderlijk maatvast | De klassieke toepassing in de Lage Landen |
| Buitentimmerwerk | Duurzaam en stabiel | Roestvaste bevestigingen gebruiken |
| Terrassen | Hard en duurzaam | Gele insluitsels kunnen licht plaveisel verkleuren |
| Meubelen | Mooi roodbruin | Zwaar; voorboren verplicht |
| Trappen en vloeren | Hard en slijtvast | Verkleurt onder licht |
| Waterbouw | Goed | Azobé en bilinga zijn hier gangbaarder |
Een raamkozijn moet bij dertig graden in de zomer en min vijf in de winter even goed sluiten. Dat vraagt een hout dat nauwelijks werkt — en daarin is afzelia een van de allerbeste. Het kost meer dan meranti, en het klemt niet.
Veelgestelde vragen over afzelia
Is afzelia hetzelfde als doussié?
Doussié is de handelsnaam voor de kwaliteitsvollere helft van het afzelia-aanbod. Alle doussié is afzelia, maar niet alle afzelia is doussié.
Waarom is afzelia zo maatvast?
Door de celstructuur en een laag krimppercentage in beide richtingen. Het is een van de meest maatvaste tropische hardhoutsoorten, en precies daarom zit het in ramen en deuren.
Wat zijn de gele stipjes in afzelia?
Kristallijne harsachtige insluitsels in de vaten. Kenmerkend voor de soort, maar ze kunnen bij contact met water uitlopen op licht plaveisel en ze maken gereedschap sneller bot.
Afzelia in perspectief
Het hout van kozijnen die na twintig jaar nog sluiten.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Afzelia spp. — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Afzelia spp. — Tim van de Staak, CC BY-SA 4.0 · Afzelia quanzensis — SAplants, CC BY-SA 4.0