Wat is Ayous/Wawa?
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · uitgezochtAyous en wawa
Vier handelsnamen die allemaal naar dezelfde boom verwijzen. Bleek van kleur, uitzonderlijk licht en geliefd bij iedereen die er iets van moet maken.
- Triplochiton scleroxylon
- Ayous · wawa · samba · obéché
- Alleen binnen
AyousTriplochiton scleroxylon
Ayous en wawa
Twee handelsnamen voor dezelfde boom, en er zijn er nog twee. Bleek, uitzonderlijk licht en geliefd bij iedereen die er iets van moet maken.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Ayous in het kort
Handelsnamen voor het hout van Triplochiton scleroxylon, familie Sterculiaceae, uit tropisch Centraal- en West-Afrika.
Welke naam je hoort, hangt af van het land van herkomst: **ayous** komt uit Kameroen, **wawa** uit Ghana, **samba** uit Ivoorkust en **obéché** uit Nigeria. Het is telkens dezelfde boom en hetzelfde hout — een van de duidelijkste voorbeelden van hoe verwarrend handelsnamen kunnen zijn.
Het hout is bleek tot lichtgrijs, opvallend licht van gewicht en zeer gelijkmatig van structuur. Het zaagt, schaaft en schuurt moeiteloos, en het neemt lak en beits egaal op. Precies daarom duikt het overal op waar veel oppervlak snel bewerkt moet worden.
Elke koloniale handelsroute gaf het hout een eigen naam, en die namen bleven hangen in de landen die er hun import op bouwden. Voor een koper betekent dat: dezelfde soort kan bij drie leveranciers onder drie namen liggen, met drie prijzen. Vraag naar de botanische naam.
- Botanisch
- Triplochiton scleroxylon K. Schum.
- Familie
- Sterculiaceae
- Herkomst
- tropisch Centraal- en West-Afrika
- Namen
- ayous (Kameroen), wawa (Ghana), samba (Ivoorkust), obéché (Nigeria)
- Kleur
- bleek tot grijsachtig
- Toepassing
- uitsluitend binnen
Eerlijk is eerlijk: ayous is niet duurzaam en zeer zacht. Buiten heeft het niets te zoeken, en ook binnen krijgt het snel deuken — voor een tafelblad of een trapleuning is het geen goede keuze. Het stof kan bovendien luchtwegirritatie geven bij langdurig schuren.
Wat ayous kenmerkt
Zeer licht
Een van de lichtste tropische loofhoutsoorten — makkelijk te hanteren, ook in grote panelen.
Bleek tot grijsachtig
Een neutrale kleur zonder uitgesproken tekening, wat het geschikt maakt om te lakken of te beitsen in elke tint.
Gelijkmatig van structuur
Weinig contrast tussen de groeizones, dus het snijdt en schaaft voorspelbaar in elke richting.
Zacht
De keerzijde van dat gemak: het krijgt snel deuken en is niet slijtvast.
Waarvoor ayous dient
| Toepassing | Geschikt? | Waarom |
|---|---|---|
| Lijstwerk en profielen | Uitstekend | Licht, gelijkmatig en makkelijk te frezen |
| Binnenbekleding | Uitstekend | Grote vlakken zonder gewicht |
| Sauna-banken | Goed | Licht, harsvrij en het wordt niet heet aan de hand |
| Modelbouw en maquettes | Uitstekend | Zacht en maatvast |
| Kern voor fineer | Veel gebruikt | Lichte, stabiele drager |
| Buitenwerk | Ongeschikt | Niet duurzaam |
Ayous is licht, maar het is geen balsa. Balsa zit rond 150 kg/m³ en is te zacht voor timmerwerk; ayous is een stuk zwaarder en wél bruikbaar als constructief binnenhout.
Veelgestelde vragen over ayous en wawa
Is ayous hetzelfde als wawa?
Ja. Ayous, wawa, samba en obéché zijn allemaal handelsnamen voor Triplochiton scleroxylon — dezelfde boom, verschillende landen van herkomst.
Kan ayous buiten gebruikt worden?
Nee. Het is niet duurzaam en zacht. Voor buiten kijk je naar teak, acacia of geïmpregneerd hout.
Waarvoor is ayous het meest geschikt?
Lijstwerk, binnenbekleding, sauna-banken en als lichte kern onder fineer. Overal waar gewicht en bewerkbaarheid tellen en slijtvastheid niet.
Waarom heeft ayous zoveel namen?
Elke handelsroute gaf het hout een eigen naam: ayous uit Kameroen, wawa uit Ghana, samba uit Ivoorkust, obéché uit Nigeria. Vraag naar de botanische naam om te vergelijken.
Ayous in perspectief
Eén boom, vier namen — en het lichtste bruikbare hardhout van Afrika.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Triplochiton scleroxylon — Tim van de Staak, CC BY-SA 4.0 · Triplochiton scleroxylon — Ensahequ, CC BY-SA 4.0 · Foto via Wikimedia Commons: Triplochiton scleroxylon — Akouete, CC BY-SA 4.0