Wat is Mélèze?
De Houtwijzer · Houtregister
Houtsoort · uitgezochtWat is mélèze?
Mélèze is eenvoudigweg het Franse woord voor lariks — maar in de handel staat de term vaak voor iets specifieks: traag gegroeid berghout uit de Alpen.
- Larix — een tiental soorten
- Enige naaldboom die zijn naalden verliest
- Klasse 3 tot 4
Europese lorkLarix decidua


Wat is mélèze?
Mélèze is gewoon het Franse woord voor lariks — maar in de handel staat de term vaak voor iets specifieks: traag gegroeid berghout uit de Alpen.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Dezelfde boom, een andere naam
Wie in Frankrijk of België mélèze koopt, koopt lariks. Maar de term draagt een verwachting mee die niet op elke lariks van toepassing is.
Het geslacht Larix hoort tot de dennenfamilie en telt een tiental soorten, allemaal op het noordelijk halfrond. In Europa gaat het vooral om Larix decidua, de Europese lariks uit de Alpen, Polen, de Sudeten en de Tatra, en om de geïntroduceerde Japanse lariks Larix kaempferi, die beter bestand is tegen lariksekanker.
In het Franse taalgebied — en dus ook in de Belgische houthandel — hoor je bij mélèze meestal aan bergmélèze uit de Alpen. Die bomen groeien traag door het klimaat en de hoogte, en dat levert nauwere jaarringen, dichter hout en meer kernhout op dan een lariks uit een snelgroeiende aanplant in de lage landen. Dat verschil is echt, en het is de reden dat mensen expliciet om mélèze vragen.
Wat elke lariks gemeen heeft: het is de enige naaldboom bij ons die in de herfst zijn naalden verliest. Het kernhout is roodbruin en donkert na in het licht, het spinthout is witgeel en duidelijk lichter.
Er bestaat geen norm die zegt dat mélèze uit de bergen moet komen. Wil je traag gegroeid, dicht hout, vraag dan naar de herkomst en kijk naar de jaarringen: hoe dichter bij elkaar, hoe trager de groei en hoe steviger het hout.
- Botanisch
- Larix spp., familie Pinaceae
- Europese soort
- Larix decidua — Alpen, Polen, Sudeten, Tatra
- Geïntroduceerd
- Larix kaempferi, de Japanse lariks
- Hoogte
- ongeveer 30 m, stamdiameter tot 1 m
- Levensduur
- 150 tot 200 jaar
- Kernhout
- roodbruin, donkert na in licht
- Spinthout
- witgeel, niet duurzaam
- Bijzonderheid
- verliest als enige naaldboom bij ons zijn naalden
Eerlijk is eerlijk: lariks werkt sterk. Het hout krimpt en zwelt merkbaar bij wisselend weer, en het heeft de neiging tot draaien en scheluw trekken als het niet goed gedroogd of niet stevig bevestigd is. Op gevelbekleding is dat te ondervangen met genoeg bevestigingspunten; op een vlak dat kaarsrecht moet blijven, kies je beter iets anders.
Welke lariksen er bestaan
| Soort | Waar | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Larix decidua | Alpen, Polen, Sudeten, Tatra | de Europese lariks; de klassieke mélèze |
| Larix kaempferi | Japan, geïntroduceerd in Europa | sneller groeiend, beter bestand tegen lariksekanker |
| Larix sibirica | Oost-Siberië en Mantsjoerije | traag gegroeid en dicht; apart verhandeld |
| Larix potaninii | West-China | zelden in de Europese handel |
| Larix occidentalis | Oregon, Washington, Idaho, Montana, Brits-Columbia | westerse Amerikaanse lariks |
| Larix laricina | Oost- en Noord-Canada, noordoosten VS | tamarack; kleiner en zelden als bouwhout |
Wat mélèze doet
Kleur
Roodbruin kernhout dat naar donkerder trekt onder invloed van licht, met duidelijk lichter witgeel spinthout. Onbehandeld buiten vergrijst het tot zilvergrijs.
Duurzaamheid
Het kernhout zit in klasse 3 tot 4: matig duurzaam. Boven de grond en beschut houdt het lang stand; in de grond niet zonder behandeling.
Hars
Lariks bevat hars, wat het van nature wat waterafstotender maakt maar ook harsuittreding kan geven op zonzijden.
Sterkte
Voor een naaldhout stevig: het wordt gebruikt in constructies, gevels en steigerdelen waar vuren tekortschiet.
Werken
Het hout beweegt merkbaar bij wisselende luchtvochtigheid. Bevestig gevelbekleding met voldoende punten en laat het hout acclimatiseren.
Bewerken
Goed te zagen en te schaven, maar de harde jaarringen zijn scherp voor gereedschap en het hars kleeft aan zaagbladen.
Waar mélèze thuishoort
Gevelbekleding
De bekendste toepassing. Mooie tekening, laat zich vergrijzen tot een egale zilvertint, en houdt boven de grond lang stand.
Terrasdelen
Mogelijk, maar het werkt en splintert makkelijker dan hardhout. Kies dan traag gegroeid, dicht materiaal en bevestig ruim.
Tuinconstructies
Pergola's, schermen en overkappingen — alles boven de grond, en met de kopse kanten beschermd.
Binnen
Vloeren, wandbekleding en balken. Binnen komt de roodbruine kleur het best tot zijn recht en speelt duurzaamheid geen rol.
In de bergen
In alpiene bouw is mélèze het traditionele hout voor chalets en schaliedaken, precies omdat het lokaal groeit en het klimaat aankan.
Niet in de grond
Voor palen en grondcontact is klasse 3 tot 4 niet genoeg. Neem dan geïmpregneerd naaldhout of een klasse 1-soort.
De twee worden vaak tegen elkaar afgewogen: allebei roodbruin, allebei sterker dan vuren. Douglas is doorgaans maatvaster en in grotere afmetingen te krijgen; lariks heeft een levendiger tekening en een iets hogere natuurlijke duurzaamheid.
Veelgestelde vragen over mélèze
Is mélèze hetzelfde als lariks?
Ja. Mélèze is het Franse woord voor lariks. In de handel wordt de term wel vaak gebruikt voor traag gegroeid berghout uit de Alpen.
Wat maakt Alpiene mélèze anders?
De traagheid van de groei. Op hoogte en in een koud klimaat groeit de boom langzamer, met nauwere jaarringen, dichter hout en verhoudingsgewijs meer kernhout.
Kan mélèze onbehandeld buiten?
Boven de grond wel. Het kernhout zit in duurzaamheidsklasse 3 tot 4 en vergrijst dan tot zilvergrijs. In contact met de grond is behandeling of een andere soort nodig.
Verliest lariks echt zijn naalden?
Ja, en dat is uniek voor een naaldboom in onze streken. In de herfst kleuren de naalden goudgeel en vallen ze af.
Werkt lariks veel?
Meer dan de meeste naaldhoutsoorten. Het krimpt en zwelt merkbaar en kan draaien. Bevestig gevelbekleding daarom met voldoende punten en laat het hout eerst acclimatiseren.
Wat is het verschil met Siberisch lariks?
Siberisch lariks is een andere soort, Larix sibirica, die nog trager groeit en dichter hout geeft. Het wordt apart verhandeld en heeft zijn eigen aandachtspunten.
Verder in het houtregister
Lariks, Siberisch lariks en douglas staan elk apart uitgewerkt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Larix decidua — Lumbar, Public domain · Larix decidua — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Larix decidua — KaiKemmann, CC BY-SA 4.0 · Foto via Wikimedia Commons: Larix decidua — Uoaei1, CC BY-SA 4.0