Welke planten in bloembakken buiten?
Tips & onderhoud · De tuin errond
De tuin eromheenWelke planten in bloembakken buiten?
Een bak is een extreme standplaats: warmer in de zomer, kouder in de winter en sneller droog dan volle grond. Wat het daar doet, is een kortere lijst dan je denkt.
- Zon of schaduw eerst
- Winterhard = niet in een bak
- Water is de bottleneck
Waarom een bak moeilijker is dan de tuin
Een plant die in de border prima gedijt, kan het in een bak binnen één seizoen opgeven. Aan de plant ligt dat niet.
Een bak heeft een beperkt volume aarde, en dat volume droogt van alle kanten uit. In de volle zomer kan een middelgrote bak op een terras binnen twee dagen kurkdroog staan. Water geven is daarom geen bijkomstigheid maar de belangrijkste factor in je plantenkeuze.
In de winter speelt het omgekeerde. In volle grond zit de wortelkluit beschermd; in een bak vriest de aarde van alle kanten door. Een plant die als winterhard tot min vijftien graden staat aangegeven, moet in een bak eigenlijk winterhard zijn tot een stuk lager. Reken op ongeveer één zone strenger.
En dan de standplaats. Zon of schaduw bepaalt meer dan smaak: een schaduwplant op het zuiden verbrandt, en een zonaanbidder in de schaduw bloeit gewoon niet. Kijk eerst hoeveel uur directe zon je plek krijgt, en kies daarna pas.
Te kleine bak voor de plant, geen drainagegat, en water geven volgens schema in plaats van volgens de aarde. Steek je vinger tot twee centimeter in de aarde: voelt het droog, dan gieten. Voelt het vochtig, dan niet — ook al is het zaterdag.
- Zon
- meer dan zes uur direct licht
- Halfschaduw
- drie tot zes uur
- Schaduw
- minder dan drie uur
- Bakdiepte eenjarigen
- vanaf 20 cm
- Bakdiepte vaste planten
- 30 tot 40 cm
- Winterhardheid in een bak
- reken één zone strenger
- Water in de zomer
- controleer dagelijks, giet op gevoel
Eerlijk is eerlijk: een bak vraagt in juli en augustus vrijwel dagelijks aandacht. Wie twee weken op vakantie gaat zonder buur of druppelsysteem, komt terug bij dode planten — hoe goed je keuze ook was. Wil je dat niet, kies dan uitgesproken droogteverdragende soorten en een grotere bak: meer volume betekent meer buffer.
In beeld · Wat werkt waar
Schematische tekening.
Wat werkt waar
| Standplaats | Werkt goed | Waarom |
|---|---|---|
| Volle zon, droog | lavendel, rozemarijn, tijm, salie, sedum, olijf | mediterrane soorten zijn gebouwd op weinig water |
| Volle zon, met water | geranium, petunia, verbena, salvia, siergrassen | bloeit de hele zomer als je bijgiet |
| Halfschaduw | hosta, hortensia, buxusvervangers, heuchera, varens | verdragen minder licht en drogen trager uit |
| Schaduw | varens, hosta, klimop, skimmia | blad in plaats van bloem — daar zit hier de sier |
| Winderige plek | lage vaste planten, siergrassen | hoge planten in een bak waaien om of drogen sneller uit |
| Balkon boven de derde verdieping | droogteverdragende soorten | wind en zon versterken elkaar op hoogte |
Een bak die twaalf maanden meegaat
Voorjaar
Bolgewassen die je in het najaar plantte: narcis, blauw druifje, tulp. Daarna viooltjes en primula's om het gat tot mei te vullen.
Zomer
Het volle seizoen. Eenjarigen als geranium, petunia en verbena bloeien onafgebroken, mits je ze water geeft en uitgebloeide bloemen wegneemt.
Najaar
Skimmia, heide, siergrassen en chrysant. Het najaar is ook het moment om bollen voor het volgende voorjaar te steken.
Winter
Structuur in plaats van bloei: buxusvervangers, klimop, skimmia met bes, en viooltjes die bij zacht weer doorbloeien.
De ruggengraat
Eén of twee blijvende planten per bak, en daaromheen wisselen. Zo staat er nooit een lege bak, ook niet in februari.
Combineren
De klassieke driedeling: iets rechtopgaands in het midden, iets vullends eromheen en iets hangends over de rand.
Water, voeding en de winter
- Water op gevoelSteek je vinger twee centimeter in de aarde. Droog betekent gieten, vochtig betekent wachten. In juli en augustus is dat vaak dagelijks; in oktober om de week.
- Grondig gietenGeef tot er water onderaan uitloopt, in plaats van elke dag een scheutje. Oppervlakkig gieten geeft wortels die naar boven groeien en nog sneller uitdrogen.
- Voeding vanaf meiPotgrond is na zes tot acht weken uitgeput. Vanaf mei om de twee weken vloeibare mest, of langzaamwerkende korrels bij het planten.
- Uitgebloeide bloemen wegEen plant die zaad zet, stopt met bloeien. Wekelijks uitgebloeide bloemen weghalen verlengt het seizoen aanzienlijk.
- Voor de vorstZet kwetsbare bakken tegen een muur of vorstvrij weg, en wikkel de bak zelf in als de plant winterhard is maar de wortels niet. Zorg dat er geen water in de bak blijft staan.
- Elke twee à drie jaar verpottenSubstraat klinkt in en raakt uitgeput. Vervangen doet meer voor je planten dan extra mest.
Veelgestelde vragen over planten in bloembakken
Welke planten kunnen tegen droogte in een bak?
Mediterrane soorten: lavendel, rozemarijn, tijm, salie en vetplanten als sedum. Ze zijn gebouwd op weinig water en verdragen een bak die af en toe uitdroogt.
Wat kan in de schaduw?
Varens, hosta, klimop en skimmia. In de schaduw haal je de sier uit blad en vorm in plaats van uit bloei.
Hoe vaak moet ik water geven?
Niet volgens schema maar op gevoel. Steek je vinger twee centimeter in de aarde: droog betekent gieten. In de zomer vaak dagelijks, in het najaar veel minder.
Zijn winterharde planten ook winterhard in een bak?
Niet vanzelfsprekend. In een bak vriest de wortelkluit van alle kanten door. Reken op ongeveer één hardheidszone strenger dan wat op het etiket staat.
Moet ik bemesten?
Vanaf mei wel. Potgrond is na zes tot acht weken uitgeput; daarna om de twee weken vloeibare mest of langzaamwerkende korrels bij het planten.
Hoe krijg ik een bak die het hele jaar mooi is?
Werk met één of twee blijvende planten als ruggengraat en wissel daaromheen per seizoen. Dan staat er in februari geen lege bak.
Eerst de bak zelf
Welke houtsoort een bak jaren laat meegaan, en hoe je er zelf een bouwt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Bloembak vol petunia's aan een balkonreling in de zon — Lx 121, CC BY-SA 3.0 · Genève — jenny downing, CC BY 2.0 · Parijs — Jean-François Gornet, CC BY-SA 2.0