De Houtwijzer · Doe het zelf
TechniekEen plank die recht de zaag uit komt en een dag later een boog is. Dat is geen pech maar natuurkunde — en grotendeels te voorkomen.
Twee oorzaken, en ze versterken elkaar: ongelijke droging en spanning die al in de staande boom zat.
**Ongelijke droging** is de belangrijkste. Een plank die aan één kant sneller vocht afgeeft dan aan de andere, krimpt aan die kant méér — en trekt dus krom. Vandaar dat een plank die met één zijde op een betonvloer ligt gegarandeerd bol trekt: de onderkant blijft vochtig, de bovenkant droogt.
**Groeispanning** is subtieler. In een staande boom staan de buitenste vezels onder trek en de kern onder druk; dat houdt de stam recht in de wind. Zaag je die stam door, dan komt die spanning vrij — en de plank vervormt, ook als je hem perfect gelijkmatig droogt.
Hout krimpt tangentieel — langs de jaarring — ongeveer twee keer zo veel als radiaal. Bij een dosse gezaagde plank lopen die ringen als bogen door de dikte, en die willen zich bij het krimpen rechttrekken. Het gevolg is voorspelbaar: de plank trekt hol aan de kant die van het hart af lag. Kijk naar de kopse kant en je weet welke kant hij op zal gaan.
Eerlijk is eerlijk: wringing krijg je nooit meer helemaal recht. Schotelen en kromtrekken zijn met vlakken en schaven nog te corrigeren, al kost het dikte. Een gewrongen plank blijft gewrongen — bij aankoop sight je er dus altijd langs, en die laat je liggen.
Kwartiers gezaagd hout schotelt nauwelijks, omdat de tangentiële richting daar over de dikte loopt in plaats van over de breedte. Voor een tafelblad dat vlak moet blijven is dat de investering waard. Zie wanneer zet hout uit.
Bevochtig de holle zijde licht, leg de plank met die zijde naar boven onder gewicht en laat langzaam drogen. Werkt vaak, maar niet altijd blijvend.
Vlakken op de vlakbank en daarna dikteschaven. Je verliest dikte — reken erop dat je van 27 mm naar 22 mm gaat.
Opgeven of opdelen. Zaag de plank in kortere stukken: over een halve meter is de wringing vaak verwaarloosbaar.
Bij brede bladen: verlijm smalle latten met afwisselende jaarringrichting. Elke lat trekt dan de andere kant op en het geheel blijft vlak.
Door ongelijke droging en door groeispanning die bij het zagen vrijkomt. De eerste is te beheersen, de tweede maar deels.
Hol aan de zijde die van het hart van de stam af lag. Kijk naar de bogen van de jaarringen op de kopse kant — die willen zich rechttrekken.
Met latten van twee tot drie centimeter om de veertig à vijftig centimeter tussen elke laag, en gewicht bovenop. Lucht moet rondom kunnen.
Schotelen en kromtrekken meestal wel, met vlakken en schaven — maar je verliest dikte. Wringing is praktisch onherstelbaar; die plank deel je beter op in korte stukken.
Recht blijven is geen eigenschap van hout maar van hoe je het droogt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Mooie goed verpakt en vlotte toezending. De tafeltjes voldoen aan mijn verwachting. Goede afwerking en constructie.
Stevig en stabiel, mooi afgewerkt. Kortom een prima bijzettafeltje.
Het rekje kwam vrij snel aan, was makkelijk in elkaar te zetten en alles wat daarvoor nodig is, was erbij geleverd. Het is erg stevig (peuter is er al op gaan staan)
Ik heb de versie van 2 schapjes ipv 3 en ik heb er nu 7 paar schoenen op staan en 1 paar slofjes
Handig, stevig en kwalitatief
