Ipé hardhout: eigenschappen, gebruik & onderhoud
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · uitgezochtIpéhout
Ook Braziliaans notenhout of lapacho. Zo dicht dat het in water zinkt, zo hard dat elke schroef voorgeboord moet worden — en juist daarom decennialang mee.
- Handroanthus spp.
- 1.100 kg/m³
- Janka 15.620 N
Ipéhout
Ook Braziliaans notenhout of lapacho genoemd. Zo dicht dat het in water zinkt, zo hard dat je elke schroef moet voorboren — en daarom decennia meegaat.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Ipé in het kort
Het hout waaraan al het andere terrashout wordt afgemeten. Afkomstig uit de regenwouden van Midden- en Zuid-Amerika, en in vrijwel elk opzicht extreem.
Met een drooggewicht rond 1.100 kg/m³ is ipé zwaarder dan water: een blokje zinkt. Die dichtheid verklaart alles wat volgt — de hardheid, de slijtvastheid, de weerstand tegen rot en insecten, en het feit dat een onbehandeld ipé-terras er na dertig jaar nog ligt.
De kleur loopt van roodbruin tot olijf- of zwartbruin, vaak met opvallende donkere strepen. Onbehandeld vergrijst het binnen een seizoen tot zilvergrijs, zonder dat de sterkte eronder lijdt.
De Janka-hardheid meet de kracht die nodig is om een stalen kogel half in het hout te drukken. Eiken zit rond 5.000 N, teak rond 4.500. Ipé's 15.620 N maakt het drie keer harder dan eiken — en verklaart waarom een hakschoen er geen indruk in achterlaat.
- Botanisch
- Handroanthus spp. (voorheen Tabebuia)
- Andere namen
- lapacho, Braziliaans notenhout
- Herkomst
- Midden- en Zuid-Amerika
- Drooggewicht
- circa 1.100 kg/m³ — zinkt in water
- Janka-hardheid
- 15.620 N
- Duurzaamheid
- klasse 1 — 25 tot 50 jaar buiten
Eerlijk is eerlijk: ipé bewerken is zwaar werk. Voorboren is niet optioneel maar verplicht, zaagbladen met hardmetalen tanden slijten alsnog merkbaar, en het zaagstof kan huid- en luchtwegirritatie geven. Reken op beschermingsmiddelen en op meer tijd dan je denkt.
De cijfers die het verschil maken
| Eigenschap | Ipé | Ter vergelijking |
|---|---|---|
| Drooggewicht | 1.100 kg/m³ | Teak 650 · eiken 700 · vuren 450 |
| Janka-hardheid | 15.620 N | Teak ±4.500 · eiken ±5.000 |
| Duurzaamheidsklasse | 1 | Gelijk aan teak en azobé |
| Levensduur buiten | 25 tot 50+ jaar | Geïmpregneerd vuren 10 tot 15 |
| Brandklasse | Hoog | Haalt zonder behandeling de hoogste houtklassen |
Meer houtvezel per kubieke centimeter betekent minder ruimte voor water, en zonder water kan geen schimmel aan de slag. Dezelfde dichtheid houdt insecten buiten en maakt het oppervlak slijtvast. Eén eigenschap, drie voordelen.
Waarvoor ipé gebruikt wordt
Terrassen en vlonders
De klassieke toepassing. Ipé-dekken in openbare ruimtes gaan decennia mee onder intensief gebruik.
Gevelbekleding
Maatvast, weerbestendig en mooi vergrijzend — geen onderhoud nodig als je het grijs laat worden.
Buitenmeubilair
Zwaar maar vrijwel onverwoestbaar. Meubels van ipé blijven staan waar je ze zet, letterlijk.
Zwaar belaste vloeren
Binnen in sporthallen en publieke ruimtes, waar slijtvastheid de doorslag geeft.
Ipé is uitstekend en zelden noodzakelijk. Voor een tuinbank of picknicktafel is geïmpregneerd vuren of acacia ruim voldoende, tegen een fractie van de prijs en zonder tropisch bos. Ipé verdient zijn plaats waar niets anders het volhoudt: een intensief belopen terras of een steiger.
Veelgestelde vragen over ipéhout
Hoe lang gaat een ipé-terras mee?
Vijfentwintig jaar is normaal, en in gunstige omstandigheden haalt het vijftig jaar of meer — zonder chemische behandeling. Dat is het argument voor de hoge aanschafprijs.
Moet ipé geolied worden?
Voor de levensduur niet. Wil je de roodbruine kleur behouden, dan olie je een- tot tweemaal per jaar; laat je het onbehandeld, dan wordt het zilvergrijs zonder aan sterkte in te boeten.
Waarom moet ik voorboren in ipé?
Met een Janka-hardheid van 15.620 N is het hout zo dicht dat een schroef zonder voorboren afbreekt of het hout splijt. Voorboren met een boor iets dunner dan de schroefkern is bij ipé standaardpraktijk.
Zinkt ipé echt in water?
Ja. Bij circa 1.100 kg/m³ is het zwaarder dan water (1.000 kg/m³), dus een droog blokje ipé zinkt — ongewoon voor hout.
Ipé in perspectief
De bovengrens van wat hout buiten kan — en zelden wat je nodig hebt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Handroanthus spp. — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Handroanthus serratifolius — Jean-Pierre Chéreau & Roger Culos, CC BY-SA 3.0 · Handroanthus sp. · Santa Cruz de la Sierra, Bolivia — Alhen, CC BY-SA 4.0
De Houtwijzer
Verder in Houtsoorten
Andere rubrieken:Hout begrijpenOnderhoud & afwerkingKiezen & kopenZelf bouwenBomen & bossen