Merbau hout: eigenschappen, toepassingen & onderhoud
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · uitgezochtMerbau
Warm roodbruin met gele minerale insluitsels, zeer stabiel en zeer duurzaam. En met één eigenschap die een terras kan verpesten als je er niet op let.
- Intsia bijuga / palembanica
- Klasse 1–2
- Bloedt tannine uit
MerbauIntsia bijuga
Merbau in het kort
Uit de bossen van Zuidoost-Azië: Intsia bijuga en Intsia palembanica, bomen tot 45 meter hoog met een takvrije stam van 15 tot 25 meter.
De kleur loopt van geelbruin over roodbruin tot grijsbruin, met de karakteristieke gele minerale insluitsels die als kleine stippen in het oppervlak zitten. De structuur is homogeen en vast, wat merbau uitstekend maakt voor precisiewerk.
Het kernhout haalt duurzaamheidsklasse 1 tot 2 en is bovendien uitzonderlijk maatvast — het werkt weinig bij wisselende vochtigheid. Precies die combinatie maakte het jarenlang het populairste terras- en vloerhout van de Lage Landen.
Merbaubomen groeien verspreid door het bos, gemiddeld één per twee hectare. Dat maakt gerichte oogst arbeidsintensief en zet druk op het bos: om één boom te bereiken worden vaak sleepwegen door onaangetast woud aangelegd. Het is een van de redenen dat de soort als kwetsbaar geldt.
- Botanisch
- Intsia bijuga, Intsia palembanica
- Herkomst
- Zuidoost-Azië
- Boom
- tot 45 m, takvrije stam 15 tot 25 m
- Kleur
- geelbruin tot roodbruin en grijsbruin
- Structuur
- homogeen en vast — geschikt voor precisiewerk
- Duurzaamheid
- klasse 1 tot 2 (kernhout)
Eerlijk is eerlijk: merbau bloedt. Het hout bevat veel wateroplosbare tannine, en bij regen spoelt die eruit als een roestbruine vloeistof die tegels, gevels en voegen blijvend verkleurt. Op een nieuw terras kan dat maandenlang doorgaan. Wie merbau boven lichte tegels legt, moet dat weten vóór de plaatsing — niet erna.
Tot 45 meter hoog
Merbau komt van Intsia bijuga en Intsia palembanica, bomen die tot 45 meter hoog worden met een takvrije stam van 15 tot 25 meter. Het kernhout haalt duurzaamheidsklasse 1 tot 2 en is uitzonderlijk maatvast.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen · bos en stippen schematisch, maanden bloeden versneld.
Wat merbau kan
| Eigenschap | Beschrijving |
|---|---|
| Kleur | Variërend van geelbruin tot roodbruin en grijsbruin, met gele minerale insluitsels |
| Structuur | Homogeen en vast, ideaal voor precisiewerk |
| Duurzaamheid | Zeer duurzaam — klasse 1 tot 2 voor het kernhout |
| Stabiliteit | Uitzonderlijk maatvast; werkt weinig bij vochtwisselingen |
| Hardheid | Hoog — slijtvast genoeg voor intensief belopen vloeren |
| Bewerking | Voorboren verplicht; de minerale insluitsels bot gereedschap |
De gele stippen in merbau zijn minerale insluitsels — silica-achtige afzettingen die de boom uit de bodem opnam. Ze zijn harder dan staal en maken elk zaagblad en elke frees merkbaar sneller bot. Reken op hardmetalen gereedschap.
Omgaan met tanninebloeding
Dit is waar de meeste merbau-terrassen op stuklopen. De eerste regenbuien na plaatsing spoelen wateroplosbare tannine uit het hout, die als roestbruine vloeistof over alles loopt wat eronder of ernaast ligt. Op lichte tegels, wit voegwerk of een gepleisterde gevel is dat blijvend.
- Vóór de plaatsing spoelenLaat de planken enkele weken buiten liggen en spoel ze herhaaldelijk af, zodat het ergste al uit is voor ze op hun plaats liggen.
- Bescherm wat eronder ligtLeg folie of dekzeil over aangrenzende tegels en gevels tijdens de eerste maanden.
- Direct wegspoelenVerse bloeding spoelt er met veel water nog af. Ingedroogde tannine vraagt een ontkleuringsmiddel — en werkt niet altijd.
- Of kies andersBoven lichte tegels is ipé of bankirai een veiliger keuze, al bloeden ook die licht.
Waarvoor merbau dient
Terrassen en vlonders
De klassieke toepassing: hard, duurzaam en maatvast. Mits je de bloeding inplant.
Vloeren binnen
Hier speelt de bloeding niet en komt de stabiliteit volledig tot zijn recht.
Buitentimmerwerk
Kozijnen en deuren: het werkt zo weinig dat maatvastheid geen zorg is.
Meubelen
Voor precisiewerk door de homogene structuur, al is het zwaar.
Wij verwerken merbau niet. De combinatie van kwetsbare bosstand, verspreide groei en de bloedingsproblematiek maakt het voor tuinmeubelen geen logische keuze; teak doet hetzelfde werk zonder die haken.
Veelgestelde vragen over merbau
Waarom kleurt mijn terras bruin na regen?
Merbau bevat veel wateroplosbare tannine die er bij regen uitspoelt als een roestbruine vloeistof. Op lichte tegels en voegwerk is die verkleuring vaak blijvend. Spoel de planken vóór plaatsing herhaaldelijk af.
Hoe lang blijft merbau bloeden?
De eerste maanden het sterkst, en het kan een heel seizoen doorgaan. Daarna neemt het af en verdwijnt het grotendeels.
Wat zijn die gele stipjes in merbau?
Minerale insluitsels die de boom uit de bodem opnam. Ze horen bij het hout, maar ze zijn harder dan staal en maken je gereedschap sneller bot.
Is merbau een duurzame keuze?
Het hout wel — klasse 1 tot 2. De soort niet zonder meer: merbaubomen groeien zeer verspreid, wat de oogst belastend maakt voor het bos, en de soort geldt als kwetsbaar. Vraag altijd naar de herkomst.
Merbau in perspectief
Uitstekend hout met één eigenschap die je vooraf moet kennen.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Intsia spp. — Alina Zienowicz, CC BY-SA 3.0 · Intsia bijuga — Denis Prévôt, CC BY-SA 3.0 · Foto via Wikimedia Commons: Intsia bijuga — Steve Fitzgerald, CC BY-SA 4.0
De Houtwijzer
Verder in Houtsoorten
Andere rubrieken:Hout begrijpenOnderhoud & afwerkingKiezen & kopenZelf bouwenBomen & bossen