Wat is Jatoba Hout?

De Houtwijzer · Het houtregister

Tropisch hardhout · naslag

Jatobahout

Verkocht als Braziliaanse kers, botanisch niets met kers te maken. Een van de hardste vloerhoutsoorten die er zijn, met eetbare vruchten en een hars die vernis wordt.

  • Hymenaea courbaril
  • Boom tot 40 m
  • Vloeren en trappen
Hymenaea courbaril
Samengevat

Jatoba in het kort

Uit de tropische hooglandbossen van Zuid- en Midden-Amerika, vooral Brazilië. Familie Leguminosae — botanisch een peulvrucht, geen kers.

De handelsnaam Braziliaanse kers komt van de kleur, niet van de botanie: het kernhout is oranjerood tot roodbruin en verkleurt met de jaren naar een diepe, warme notentint. Het spinthout is duidelijk lichter en goed te onderscheiden.

Waar jatoba echt in uitblinkt is slijtvastheid. Het hout is zo hard dat het standaard is voor intensief belopen vloeren en trappen — de plek waar de meeste houtsoorten na tien jaar zichtbaar tekenen van slijtage vertonen.

Copal, het hars van de boom

De Jatobaboom scheidt een hars af dat copal heet en dat gebruikt wordt in vernis en in religieuze ceremonies. De vruchten zijn groot en eetbaar; ze worden lokaal gegeten en in de traditionele geneeskunde gebruikt.

Botanisch
Hymenaea courbaril en verwanten
Familie
Leguminosae – Caesalpiniaceae
Herkomst
Brazilië, Zuid- en Midden-Amerika
Boom
30 tot 40 m; takvrije stam van 18 tot 24 m
Stamdiameter
60 tot 90 cm, zeldzaam tot 150 cm
Kernhout
oranjerood tot roodbruin, verdonkert

Eerlijk is eerlijk: jatoba verkleurt sterk onder invloed van licht. Wat je bij levering ziet is niet wat je na een jaar hebt: het hout wordt merkbaar donkerder. Leg een tapijt op een nieuwe vloer en je ziet na een jaar precies waar het lag.

Herkenning

De boom en zijn hout

Dertig tot veertig meter

Met takkenvrije stammen van 18 tot 24 meter — dat levert lange, kwastvrije planken.

Gezwollen stamvoet

Kenmerkend, en de reden dat het onderste stamdeel meestal niet gezaagd wordt.

Kernhout en spint

Het oranjerode kernhout steekt duidelijk af tegen het lichte spint — makkelijk sorteren, en een goede controle bij aankoop.

Grote eetbare vruchten

Lokaal gegeten en gebruikt in de traditionele geneeskunde.

Toepassingen

Waarvoor jatoba gebruikt wordt

Toepassing Geschikt? Waarom
Vloeren Uitstekend De hoofdtoepassing: extreem slijtvast
Trappen Uitstekend Verdraagt intensief gebruik zonder in te slijten
Meubels Goed Mooie kleur en tekening, wel zwaar
Buitenmeubilair Goed Voldoende duurzaam, mits behandeld
Fineer en sierwerk Goed De kleur is de reden
Waterbouw Beperkt Daarvoor zijn azobé en bilinga geschikter
Waarom het geen kers is

Echte kers (Prunus) is Europees of Noord-Amerikaans, veel zachter en lichter van kleur. De handelsnaam Braziliaanse kers verwijst alleen naar de kleur. Zo'n misleidende naam kom je vaker tegen — Filippijns mahonie is meranti, en Braziliaans notenhout is ipé.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over jatobahout

Is jatoba echt kersenhout?

Nee. Jatoba is Hymenaea courbaril, familie Leguminosae — botanisch een peulvrucht. De naam Braziliaanse kers verwijst alleen naar de roodachtige kleur.

Verkleurt jatoba?

Ja, en behoorlijk. Onder invloed van licht wordt het merkbaar donkerder en warmer van tint. Op een vloer betekent dat: geen tapijt of meubel maandenlang op dezelfde plek als je een egale kleur wil.

Kan jatoba buiten?

Beschut en behandeld wel. Het is duurzaam genoeg voor tuinmeubilair, al is teak daarvoor gangbaarder. Voor waterbouw kies je azobé.

Wat is copal?

Het hars van de jatobaboom. Het wordt verwerkt in vernis en gebruikt in religieuze ceremonies — een bijproduct met een eigen handel.

Verder in de Houtwijzer

Jatoba in perspectief

Een naslagsoort in ons register — het vloerhout van de tropen.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.