Wat is Jatoba Hout?
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · uitgezochtJatobahout
Verkocht als Braziliaanse kers, botanisch geen kers. Een van de hardste vloerhoutsoorten die er zijn, met eetbare vruchten en een hars die vernis wordt.
- Hymenaea courbaril
- Boom tot 40 m
- Vloeren en trappen
JatobaHymenaea courbaril
Jatobahout
Verkocht als Braziliaanse kers, botanisch niets met kers te maken. Een van de hardste vloerhoutsoorten die er zijn, met eetbare vruchten en een hars die vernis wordt.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Jatoba in het kort
Uit de tropische hooglandbossen van Zuid- en Midden-Amerika, vooral Brazilië. Familie Leguminosae — botanisch een peulvrucht en geen kers.
De handelsnaam Braziliaanse kers komt van de kleur, niet van de botanie: het kernhout is oranjerood tot roodbruin en verkleurt met de jaren naar een diepe, warme notentint. Het spinthout is duidelijk lichter en goed te onderscheiden.
Waar jatoba echt in uitblinkt is slijtvastheid. Het hout is zo hard dat het standaard is voor intensief belopen vloeren en trappen — de plek waar de meeste houtsoorten na tien jaar zichtbaar tekenen van slijtage vertonen.
De Jatobaboom scheidt een hars af dat copal heet en dat gebruikt wordt in vernis en in religieuze ceremonies. De vruchten zijn groot en eetbaar; ze worden lokaal gegeten en in de traditionele geneeskunde gebruikt.
- Botanisch
- Hymenaea courbaril en verwanten
- Familie
- Leguminosae – Caesalpiniaceae
- Herkomst
- Brazilië, Zuid- en Midden-Amerika
- Boom
- 30 tot 40 m; takvrije stam van 18 tot 24 m
- Stamdiameter
- 60 tot 90 cm, zeldzaam tot 150 cm
- Kernhout
- oranjerood tot roodbruin, verdonkert
Eerlijk is eerlijk: jatoba verkleurt sterk onder invloed van licht. Wat je bij levering ziet is niet wat je na een jaar hebt: het hout wordt merkbaar donkerder. Leg een tapijt op een nieuwe vloer en je ziet na een jaar precies waar het lag.
De boom en zijn hout
Dertig tot veertig meter
Met takkenvrije stammen van 18 tot 24 meter — dat levert lange, kwastvrije planken.
Gezwollen stamvoet
Kenmerkend, en de reden dat het onderste stamdeel meestal niet gezaagd wordt.
Kernhout en spint
Het oranjerode kernhout steekt duidelijk af tegen het lichte spint — makkelijk sorteren, en een goede controle bij aankoop.
Grote eetbare vruchten
Lokaal gegeten en gebruikt in de traditionele geneeskunde.
Waarvoor jatoba gebruikt wordt
| Toepassing | Geschikt? | Waarom |
|---|---|---|
| Vloeren | Uitstekend | De hoofdtoepassing: extreem slijtvast |
| Trappen | Uitstekend | Verdraagt intensief gebruik zonder in te slijten |
| Meubels | Goed | Mooie kleur en tekening, wel zwaar |
| Buitenmeubilair | Goed | Voldoende duurzaam, mits behandeld |
| Fineer en sierwerk | Goed | De kleur is de reden |
| Waterbouw | Beperkt | Daarvoor zijn azobé en bilinga geschikter |
Echte kers (Prunus) is Europees of Noord-Amerikaans, veel zachter en lichter van kleur. De handelsnaam Braziliaanse kers verwijst alleen naar de kleur. Zo'n misleidende naam kom je vaker tegen — Filippijns mahonie is meranti, en Braziliaans notenhout is ipé.
Veelgestelde vragen over jatobahout
Is jatoba echt kersenhout?
Nee. Jatoba is Hymenaea courbaril, familie Leguminosae — botanisch een peulvrucht. De naam Braziliaanse kers verwijst alleen naar de roodachtige kleur.
Verkleurt jatoba?
Ja, en behoorlijk. Onder invloed van licht wordt het merkbaar donkerder en warmer van tint. Op een vloer betekent dat: geen tapijt of meubel maandenlang op dezelfde plek als je een egale kleur wil.
Kan jatoba buiten?
Wat is copal?
Het hars van de jatobaboom. Het wordt verwerkt in vernis en gebruikt in religieuze ceremonies — een bijproduct met een eigen handel.
Jatoba in perspectief
Een naslagsoort in ons register — het vloerhout van de tropen.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Hymenaea courbaril — Tim van de Staak, CC BY-SA 4.0 · Hymenaea courbaril — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Foto via Wikimedia Commons: Hymenaea courbaril — Conrado, CC BY 3.0