Bij het verbranden verandert het buitenste laagje hout in houtskool. Die laag is chemisch heel wat anders dan hout: de suikers en cellulose zijn afgebroken, en juist die zijn het voedsel waarvan rotschimmels en houtaantastende insecten leven. Wat overblijft, is voor hen oninteressant.

Daarnaast werkt de koollaag als een fysieke barrière. Ze neemt weinig water op en beschermt het gezonde hout eronder tegen uv-straling — de twee factoren die een onbehandelde gevel doen vergrijzen en scheuren. En, tegen de intuïtie in: een verkoolde laag maakt het hout ook minder brandbaar, omdat er aan de buitenkant al niets meer te verbranden valt.

De juiste Japanse naam is yakisugi: sugi is de Japanse ceder waarop de techniek van oudsher wordt toegepast, yaki betekent gebrand. Shou sugi ban is een lezing van dezelfde karakters die in het Westen ingeburgerd is geraakt.

Naam

yakisugi; shou sugi ban in het Westen

Werkt best op

ceder, en op andere zachte naaldhoutsoorten

Koollaagdikte

enkele millimeters

Beschermt tegen

schimmels, insecten, uv en water

Levensduur

in Japan gevels van decennia tot langer

Afwerking

borstelen en oliën, of ruw laten

Onderhoud

om de paar jaar oliën, of laten verweren

Eerlijk is eerlijk: verkoold hout geeft af. Een ruwe, ongeborstelde koollaag laat zwarte vegen achter op kleren, handen en alles wat ertegenaan strijkt — en dat blijft jarenlang zo. Wie de gevel langs een looppad of naast een deur zet, borstelt de losse kool er beter af en werkt het oppervlak af met olie. Dat kost een deel van het ruwe effect, maar het maakt de gevel bruikbaar.