De Siberische dwergden

Naaldbomen · boomportret

De Siberische dwergden

Een den die liever kruipt dan groeit. In de koudste streken van Azië buigt hij zich onder de sneeuw — en overleeft zo de winter.

Pinus pumila
Struik van 1–3 m
Naalden per vijf

Pinus pumila

Samengevat

De Siberische dwergden in het kort

Een lage, kruipende den van berghellingen en toendra in Noordoost-Azië, gebouwd om onder een deken van sneeuw de winter door te komen.

Van Oost-Siberië en Kamtsjatka tot Japan groeit deze den zelden hoger dan een paar meter. Hij vormt uitgestrekte, dichte struwelen op plekken waar een gewone boom zou bevriezen of wegwaaien.

Zijn truc is buigzaamheid: in de herfst vlijen de takken zich tegen de grond, waar de sneeuw ze bedekt en isoleert tegen de ijzige kou. In het voorjaar richten ze zich weer op.

Een vijfnaaldige den

Hij hoort bij de groep van de zogeheten witte dennen, met naalden per vijf in een bundel — zoals de alpenden en de Amerikaanse witte den.

Botanisch: Pinus pumila
Herkomst: Noordoost-Azië: Siberië, Kamtsjatka, Japan, Korea
Hoogte: meestal 1–3 m, kruipend
Naalden: per vijf, 4–10 cm
Zaden: eetbare pijnboompitten
Hout: geen handelshout

Eerlijk is eerlijk: als houtsoort betekent de dwergden niets — hij wordt nooit dik genoeg voor planken. Zijn waarde ligt in de natuur: hij houdt hellingen vast en voedt met zijn zaden vogels, eekhoorns en beren.

Herkennen

Zo herken je een Siberische dwergden

Siberische dwergdenPinus pumila

Laag en kruipend

Een struik van enkele meters, vaak breder dan hoog, met liggende of opstijgende takken.

Naalden per vijf

Vijf naalden per bundel, blauwgroen met lichte strepen aan de binnenzijde.

Kleine kegels

Paarsachtige tot bruine kegels met relatief grote, eetbare zaden.

Gebouwd voor sneeuw

In de winter liggen de takken plat onder de sneeuw, beschermd tegen vorst en wind.

Van boom naar plank

Waarom je er geen planken van zaagt

Te dun

De stammetjes blijven dun en kronkelig; er zit geen bruikbare plank in.

Brandhout

Lokaal wordt het taaie, harsrijke hout wel gebruikt om te stoken.

Pijnboompitten

De zaden worden in Rusland en Japan geoogst en gegeten, net als die van andere vijfnaaldige dennen.

In de tuin

Als rotstuinplant en in dwergvormen is hij bij ons soms in kwekerijen te vinden.

Een ecologische sleutelsoort

Waar de dwergden groeit, is hij vaak de enige beschutting en het belangrijkste voedsel. Notenkrakers, eekhoorns en bruine beren zijn in de herfst sterk op zijn zaden aangewezen.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over de Siberische dwergden

Hoe groot wordt de Siberische dwergden?

Meestal 1 tot 3 meter, uitzonderlijk wat hoger. Hij groeit eerder in de breedte.

Waarom ligt hij in de winter plat?

Zijn takken buigen onder de sneeuw naar de grond, waar ze beschermd zijn tegen de ergste kou.

Zijn de zaden eetbaar?

Ja. Het zijn kleine pijnboompitten die in Noordoost-Azië geoogst en gegeten worden.

Levert hij bruikbaar hout?

Nee, de stammen zijn te dun en te kronkelig voor houtproductie.

Verder in de Houtwijzer

De Siberische dwergden in perspectief

Geen boom om planken van te zagen, wel een meesterwerk van aanpassing aan de kou.

De dennenboom Naaldbomen Naar De Houtwijzer

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.

Foto via Wikimedia Commons: Pinus pumila — Σ64, CC BY 3.0

De Houtwijzer

Verder in Bomen & bossen

← VorigeDe Koreaanse den Volgende →De sparrenboom

Andere rubrieken:Houtsoorten Hout begrijpen Onderhoud & afwerking Kiezen & kopen Zelf bouwen

Je winkelwagen is leeg

Je winkelwagen

Geschat totaal

De Siberische dwergden

De Siberische dwergden

De Siberische dwergden in het kort