De grove den

Naaldbomen · boomportret

De grove den

De meest verspreide den van Europa, van de Kempen tot diep in Siberië. Taai op arme zandgrond — en de boom waar grenenhout vandaan komt.

Pinus sylvestris
Levert grenenhout
Groeit op arm zand

Pinus sylvestris

Samengevat

De grove den in het kort

Een lichtminnende pionier die genoegen neemt met droge, voedselarme grond waar andere bomen het opgeven.

Je herkent hem van ver: onderaan een grijsbruine, diep gegroefde stam, hoger een schors die in dunne schilfers oranje tot roestrood kleurt. De kroon is bij oudere bomen vaak onregelmatig en afgeplat, met de takken hoog aan de stam.

In de Lage Landen is hij de den van de heide en het stuifzand. Grote delen van de Kempen en de Veluwe zijn in de negentiende en twintigste eeuw met grove den beplant, onder meer voor mijnhout. Het is een snelle, sobere boom die de bodem vastlegt.

Grenen is de grove den

Grenenhout is geen aparte boomsoort: het is het hout van de grove den. In de houthandel heet het ook Scandinavisch redwood of 'rood' naaldhout, naar de roodbruine kern.

Botanisch: Pinus sylvestris
Herkomst: Europa tot Siberië, ook inheems in onze streken
Hoogte: meestal 20–35 m
Naalden: per twee, 3–7 cm, blauwgroen en licht gedraaid
Hout: grenen — roodbruine kern, geelwit spint
Duurzaamheid: kernhout klasse 3–4, spinthout 5

Eerlijk is eerlijk: het lichte spinthout van grenen gaat buiten zonder behandeling snel achteruit. Voor buitengebruik wordt het daarom geïmpregneerd — spint neemt die behandeling juist heel goed op — of alleen het kernhout gebruikt.

Herkennen

Zo herken je een grove den

Grove denPinus sylvestris

Oranje bovenstam

De schors hoog aan de stam schilfert af in dunne, oranje tot roestrode plaatjes. Dat kleurverschil met de donkere voet is het snelste kenmerk.

Naalden per twee

Telkens twee naalden samen in een schede, kort en blauwgroen, vaak een beetje gedraaid.

Kleine kegels

Grijsbruine kegels van zo'n 3 tot 7 cm, die twee jaar nodig hebben om te rijpen.

Arme grond

Hij staat waar het droog en zanderig is: heide, duin en landduin. Op rijke grond wordt hij verdrongen door loofbomen.

Van boom naar plank

Van grove den naar grenenhout

Kern en spint

Een roodbruine kern en een breed, geelwit spinthout. Het contrast wordt met de jaren sterker.

Goed te impregneren

Het spinthout neemt impregneermiddel vlot op. Daardoor is geïmpregneerd grenen een betaalbaar en lang meegaand buitenhout.

Constructie en meubels

Balken, planken, kozijnen en massief grenen meubels: licht genoeg om te bewerken, sterk genoeg om te dragen.

Harsrijk

Grenen ruikt naar hars en kan daar ook wat van uitzweten, vooral rond knoesten en in de zon.

Grenen of vuren?

Grenen komt van de grove den, vuren van de fijnspar. Grenen is iets harder, harsrijker en heeft een zichtbare roodbruine kern; vuren is bleker en egaler. Het volledige verschil staat in grenen of vuren.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over de grove den

Is grenen hetzelfde als grove den?

Grenen is het hout van de grove den (Pinus sylvestris). De boom heet grove den, het hout grenen.

Hoe herken je een grove den?

Aan de oranje tot roestrode schors hoog aan de stam en aan de naalden die per twee in een schede zitten.

Hoe oud wordt een grove den?

Meestal enkele eeuwen. In het hoge noorden van Scandinavië staan exemplaren die nog een stuk ouder zijn.

Kan grenen buiten gebruikt worden?

Het kernhout gaat buiten redelijk mee, het spinthout niet. Voor tuinhout wordt grenen daarom meestal onder druk geïmpregneerd.

Verder in de Houtwijzer

De grove den in perspectief

De bescheiden den van de heide, en toch een van de belangrijkste bouwhoutsoorten van Europa.

Wat is grenenhout? De dennenboom Naar De Houtwijzer

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.

Foto via Wikimedia Commons: Pinus sylvestris — Dominicus Johannes Bergsma, CC BY-SA 4.0

De Houtwijzer

Verder in Bomen & bossen

← VorigeDe dennenboom Volgende →De zwarte den

Andere rubrieken:Houtsoorten Hout begrijpen Onderhoud & afwerking Kiezen & kopen Zelf bouwen

Je winkelwagen is leeg

Je winkelwagen

Geschat totaal

De grove den

De grove den

De grove den in het kort