De Amerikaanse witte den
De Amerikaanse witte den groeit in het westen van Noord-Amerika: naalden per vijf, lange kegels, licht egaal hout — en een zware ziekte. Een rijzige den uit het westen van Noord-Amerika, met licht, egaal hout — en een soort die door een ingevoerde schimmel zwaar getroffen werd.
De Amerikaanse witte den
Een rijzige den uit het westen van Noord-Amerika, met licht, egaal hout — en een soort die door een ingevoerde schimmel zwaar getroffen werd.
- Pinus monticola
- Naalden per vijf
- Licht, egaal hout
Uit onze winkelKING® Picknicktafel 140 cm | Duurzaam Vurenhout, 4 cm Dikte€169,95★ 4.9 (27)
BekijkBekijk picknicktafels
De Amerikaanse witte den in het kort
Een hoge, slanke den van de bergbossen in het westen van de Verenigde Staten en Canada, bekend om zijn lichte, gelijkmatige hout.
Van British Columbia tot Californië en diep in Idaho, waar hij de staatsboom is, groeit de western white pine uit tot een rijzige boom met een smalle kroon. Zijn kegels zijn lang en slank, vaak 15 tot 25 cm.
Zijn hout is licht van kleur en gewicht, zacht en opvallend egaal. Het liet zich zo gemakkelijk splijten en snijden dat er in de twintigste eeuw ontelbare lucifers van gemaakt werden.
In Europese parken en bossen staat vaker de Weymouthden (Pinus strobus), de oostelijke witte den. Beide hebben naalden per vijf; de Amerikaanse witte den heeft langere kegels en komt uit het westen.
- Botanisch
- Pinus monticola
- Herkomst
- westen van Noord-Amerika
- Hoogte
- meestal 30–50 m
- Naalden
- per vijf, 5–10 cm, blauwgroen
- Kegels
- lang en slank, 15–25 cm
- Hout
- licht, zacht, egaal
Eerlijk is eerlijk: de soort werd in de twintigste eeuw zwaar getroffen door blaasroest, een schimmelziekte die rond 1910 uit Europa werd meegebracht. Grote delen van de oude bestanden verdwenen; er wordt nu met resistente bomen herplant.
In beeld · Zo herken je een Amerikaanse witte den
Schematische tekening.
Zo herken je een Amerikaanse witte den
Naalden per vijf
Vijf dunne, blauwgroene naalden per bundel, met witte strepen aan de binnenzijde.
Lange kegels
Slank en licht gebogen, 15 tot 25 cm lang — veel langer dan bij de grove den.
Smalle kroon
Een rechte stam met een smalle, spitse kroon die bij oudere bomen afplat.
Geruite schors
Oudere bomen krijgen een donkergrijze schors in kleine, rechthoekige blokjes.
Het hout van de witte den
Licht en zacht
Roomwit tot lichtbruin, laag in gewicht en makkelijk te bewerken.
Egaal
Fijne, gelijkmatige nerf met weinig verschil tussen jaarringen — het werkt rustig.
Lucifers en modellen
Historisch het hout van lucifers; ook gebruikt voor gietmodellen, lijstwerk en schrijnwerk binnen.
Niet voor buiten
Van nature weinig duurzaam; het is een binnenhout.
Blaasroest heeft een tussenwaard nodig, zoals aalbes en kruisbes. Het verhaal van de witte den is een schoolvoorbeeld van hoe een meegebrachte schimmel een hele boomsoort kan treffen.
Veelgestelde vragen over de Amerikaanse witte den
Wat is de Amerikaanse witte den?
Pinus monticola, de western white pine uit het westen van Noord-Amerika — een hoge den met naalden per vijf.
Is dit de Weymouthden?
Nee. De Weymouthden (Pinus strobus) is de oostelijke witte den. Beide hebben vijf naalden per bundel.
Waarvoor werd het hout gebruikt?
Voor lucifers, gietmodellen, lijstwerk en binnentimmerwerk, dankzij het lichte, egale hout.
Waarom werd de soort zeldzamer?
Door blaasroest, een schimmelziekte die rond 1910 in Noord-Amerika werd ingevoerd.
De Amerikaanse witte den in perspectief
Een boom die ooit het westen van lucifers voorzag, en nu met resistente zaailingen terugkomt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto via Wikimedia Commons: Pinus monticola — Mat Honan, CC BY 2.0