De kerselaar

De Houtwijzer · De bossen

De bossenreeks · boomportret

De kerselaar

In april een van de mooiste bomen die er zijn, en daarna een leverancier van hout dat met de jaren steeds dieper rood wordt.

  • Prunus avium
  • Bloesem in april
  • Hout verkleurt naar diep roodbruin
Prunus avium
Samengevat

De kerselaar in het kort

De boskers of zoete kers (*Prunus avium*), de wilde voorouder van vrijwel alle gekweekte kersenrassen. Familie Rosaceae, net als appel, peer en pruim.

Voor wie het hout kent is de kerselaar vooral dát: leverancier van een warm roodbruin meubelhout met een fijne, gelijkmatige nerf, dat onder invloed van licht met de jaren dieper en warmer wordt. Een kersenhouten kast van vijftig jaar oud heeft een kleur die je met geen enkele beits benadert.

Voor iedereen anders is hij vooral de boom van april: een volgroeide boskers in bloei is een van de spectaculairste verschijningen in het Europese bos.

Het hout dat rijpt

Vers gezaagd kersenhout is licht roze-bruin en tamelijk onopvallend. Onder invloed van licht verkleurt het naar een diep, warm roodbruin — de eerste maanden snel, daarna trager, en het proces gaat jaren door. Dat betekent ook: leg tijdens de eerste maanden niets op een kersenhouten blad, want de plek eronder blijft licht.

Botanisch
Prunus avium
Familie
Rosaceae — als appel, peer en pruim
Bloei
april, wit, vóór of met het blad
Bast
glanzend roodbruin met horizontale streepjes
Hout
licht roze-bruin, verkleurt naar diep roodbruin
Nerf
fijn en gelijkmatig

Eerlijk is eerlijk: kerselaars worden zelden groot en recht genoeg voor veel bruikbaar zaaghout, en ze zijn gevoelig voor gomvorming: bij beschadiging of ziekte scheidt de boom een kleverige hars af die het hout plaatselijk onbruikbaar maakt. Kersenhout is daarom schaars en duur, en komt vaak in korte lengtes.

Herkennen

De bast verraadt hem

KerselaarPrunus avium

Horizontale streepjes

De glanzende roodbruine bast heeft duidelijke horizontale lenticellen — streepjes waardoor de boom ademt. Geen andere inheemse boom heeft dat zo uitgesproken.

Afbladderende ringen

Bij oudere bomen laat de bast in horizontale banden los, waardoor de stam geringd lijkt.

Witte bloesem in april

In trosjes, vóór of samen met het blad. Een volgroeide boom in bloei is een van de mooiste beelden van het voorjaar.

Gom

Bij beschadiging of ziekte komt er een kleverige, amberkleurige hars uit de bast. Voor de boom is dat afweer; voor de houtzager verlies.

Van boom naar plank

Waarvoor kersenhout gebruikt wordt

Toepassing Waarom kers Waarop letten
Meubelen Warme kleur en fijne nerf Verkleurt de eerste maanden sterk
Fineer Zo strekt één stam ver De gewildste toepassing
Interieurbouw Rustig en warm Korte lengtes; plan de indeling
Muziekinstrumenten Fijne, gelijkmatige structuur Vooral blaas- en tokkelinstrumenten
Draai- en snijwerk Snijdt schoon in elke richting Uitstekend
Buitenwerk Ongeschikt Niet duurzaam
Laat het gelijkmatig kleuren

Leg tijdens de eerste maanden niets langdurig op een kersenhouten blad. Het hout onder een placemat of een boek blijft lichter, en dat verschil trekt nooit meer helemaal weg. Draai losse voorwerpen regelmatig om.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over de kerselaar

Verkleurt kersenhout?

Ja, sterk. Vers gezaagd is het licht roze-bruin; onder invloed van licht wordt het diep roodbruin. De eerste maanden gaat dat snel, daarna trager, en het proces duurt jaren.

Hoe herken ik een kerselaar?

Aan de glanzende roodbruine bast met duidelijke horizontale streepjes, en aan de witte bloesem in trosjes in april.

Waarom is kersenhout duur?

Kerselaars worden zelden groot en recht genoeg voor veel zaaghout, en gomvorming maakt delen onbruikbaar. Het komt vaak in korte lengtes.

Wat is die kleverige hars aan de stam?

Gom, een afweerreactie op beschadiging of ziekte. Voor de boom nuttig, voor de houtzager verlies — het maakt het hout op die plek onbruikbaar.

Verder in de Houtwijzer

De kerselaar in perspectief

Twee weken bloesem, en daarna hout dat vijftig jaar blijft rijpen.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.