Wat zijn de beste houtsoorten voor langdurig gebruik buitenshuis?
De Houtwijzer · Kiezen
KiezenDe beste houtsoorten voor buiten
Er bestaat geen beste houtsoort — er bestaat een beste soort vóór een bepaalde plek. Grondcontact, terras en gevel vragen alle drie iets anders.
- Klasse 1 tot 5
- Plaats bepaalt levensduur
- Ook gemodificeerd hout telt mee
Duurzaamheidsklasse in één minuut
De Europese norm deelt houtsoorten in vijf klassen in, op basis van hoelang het kernhout het uithoudt in contact met de grond.
Klasse 1 betekent zeer duurzaam, klasse 5 niet duurzaam. Vuren zit in klasse 4, grenen (kernhout) in klasse 3 tot 4 — daarom moeten ze behandeld worden voor ze buiten kunnen. Teak, azobé en robinia zitten in klasse 1 en hebben niets nodig, ook niet in de grond.
Belangrijk: die klasse geldt voor het kérnhout. Het spinthout — de lichte buitenrand van de stam — is bij vrijwel elke soort niet duurzaam. Een plank met veel spint in een klasse 1-soort gedraagt zich buiten als klasse 5 op de plaats waar dat spint zit.
En de plaats bepaalt evenveel als de soort. Dezelfde plank gaat in de grond drie keer korter mee dan boven de grond, en boven de grond onder een afdak nog eens veel langer dan onbeschut. Elke levensduur die u leest, is een schatting bij een bepaald gebruik.
Duurzaamheidsklasse gaat over aantasting door schimmels en insecten. Ze zegt niets over vergrijzing, scheurvorming of werken. Een klasse 1-soort die niet rot, kan nog steeds barsten en van kleur veranderen — dat is een kwestie van afwerking, niet van klasse.
- Klasse 1
- zeer duurzaam — teak, azobé, robinia, afzelia
- Klasse 2
- duurzaam — eiken kernhout, western red cedar, iroko
- Klasse 3
- matig duurzaam — lariks, douglas
- Klasse 4 en 5
- niet duurzaam — vuren, grenen, populier
- Gemodificeerd
- Accoya en Kebony halen klasse 1
- Spinthout
- bij vrijwel elke soort niet duurzaam
- Grondcontact
- verkort de levensduur sterk
Eerlijk is eerlijk: de duurzaamste soorten zijn bijna allemaal tropisch, zwaar en duur, en hun herkomst verdient aandacht. De Europese alternatieven — robinia, eiken, lariks — zijn beperkter beschikbaar in grote maten en vaak minder maatvast. Er bestaat geen soort die tegelijk goedkoop, licht, maatvast, duurzaam en lokaal is.
Kies een plek
De klasse geldt voor het kernhout; spinthout is bij vrijwel elke soort niet duurzaam. En dezelfde plank gaat in de grond drie keer korter mee dan erboven.
Wat de pagina hier aanraadt
Wat gaat hoelang mee
De levensduur hieronder geldt voor gebruik boven de grond, in ons klimaat, zonder afwerking.
| Soort | Klasse | Boven de grond | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| Teak | 1 | zeer lang | hoog olie- en harsgehalte; werkt weinig |
| Azobé | 1 | zeer lang | extreem hard en zwaar; ook in grondcontact |
| Robinia | 1 – 2 | lang | de Europese klasse 1; groeit vaak krom |
| Afzelia (doussié) | 1 | zeer lang | maatvast, gebruikt in ramen en deuren |
| Iroko | 1 – 2 | lang | vaak gebruikt als teakvervanger |
| Eiken (kernhout) | 2 | lang | looizuur vlekt op ijzer; spint niet duurzaam |
| Western red cedar | 2 | lang | licht van gewicht, zacht, krast makkelijk |
| Lariks | 3 – 4 | gemiddeld | mooie tekening, werkt sterk |
| Douglas | 3 | gemiddeld | grote maten leverbaar, harszakken mogelijk |
| Accoya (geacetyleerd) | 1 | zeer lang | gemodificeerd naaldhout; duur |
| Geïmpregneerd vuren | van 4 naar 1 – 2 | lang bij goede impregnatie | de betaalbare standaard voor tuinhout |
Kies op gebruiksklasse, niet op soort
In de grond
Palen, tuinschermen, funderingen. Alleen klasse 1 of degelijk onder druk geïmpregneerd hout. Dit is de zwaarste belasting die er is.
Op de grond, horizontaal
Terrasplanken en vlonders. Water blijft liggen, dus klasse 1 tot 2, of thermisch gemodificeerd hout dat weinig water opneemt.
Boven de grond, onbeschut
Tuinmeubilair, pergola's, schuttingpanelen. Klasse 1 tot 3 werkt hier, en geïmpregneerd naaldhout doet het uitstekend.
Boven de grond, beschut
Onder een afdak of overkapping. Hier komt bijna elke soort ver, ook lariks en douglas onbehandeld.
Gevelbekleding
Maatvastheid telt hier zwaarder dan duurzaamheid: thermisch gemodificeerd hout, western red cedar of geacetyleerd hout.
Zoet of zout water
Beschoeiingen en steigers vragen azobé of een gelijkwaardige klasse 1-soort. Alles daaronder is uitstel.
Waarom de ene soort het uithoudt en de andere niet
Natuurlijke oliën en harsen
Teak en iroko bevatten stoffen die water afstoten en schimmels afschrikken. Dat is geen behandeling maar een eigenschap van het hout zelf.
Dichtheid
Hoe dichter de vezelstructuur, hoe minder water er in kan. Azobé is daarom bijna onverwoestbaar — en bijna niet te bewerken.
Extractstoffen
Looizuur in eiken en soortgelijke stoffen in robinia maken het hout onaantrekkelijk voor schimmels en insecten.
Maatvastheid
Hout dat weinig krimpt en zwelt, krijgt minder scheuren — en scheuren zijn precies waar water binnendringt.
U hoeft niet noodzakelijk naar de tropen. Robinia, eiken kernhout en goed geïmpregneerd vuren doen in de meeste tuinen wat gevraagd wordt. Welke soorten uit onze streken buiten standhouden, staat apart uitgewerkt.
Veelgestelde vragen over houtsoorten voor buiten
Wat betekent duurzaamheidsklasse 1?
Zeer duurzaam: het kernhout houdt zeer lang stand tegen schimmels en insecten, zelfs in contact met de grond. Klasse 5 is niet duurzaam.
Geldt de klasse voor de hele plank?
Nee, alleen voor het kernhout. Het lichte spinthout aan de buitenrand van de stam is bij vrijwel elke soort niet duurzaam.
Welk hout kan in de grond?
Klasse 1-soorten zoals azobé of robinia, of naaldhout dat onder druk geïmpregneerd is. Alles daaronder gaat er binnen enkele jaren aan.
Is tropisch hardhout altijd beter?
Niet altijd. Voor een terras of tuinmeubel doet goed geïmpregneerd vuren het uitstekend tegen een fractie van de prijs en het gewicht.
Houdt een duurzame houtsoort zijn kleur?
Nee. Duurzaamheidsklasse gaat over rot, niet over uv. Elke onbehandelde houtsoort vergrijst buiten, ook teak.
Wat is gemodificeerd hout?
Naaldhout dat chemisch of thermisch is behandeld zodat het de duurzaamheid van tropisch hardhout krijgt. Accoya en Kebony zijn de bekendste namen.
Verder in de Houtwijzer
Elke soort hierboven staat apart uitgewerkt, met cijfers, toepassingen en het eerlijke minpunt.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Lophira alata · Kastrup Søbad, Kopenhagen — RhinoMind, CC BY-SA 3.0 · Robinia pseudoacacia — Famartin, CC BY-SA 4.0