De Houtwijzer · Doe het zelf
MateriaalMeerdere lagen hout onder druk verlijmd tot balken en platen die sterker zijn dan de boom waar ze uit komen. En waarmee inmiddels torens gebouwd worden.
Het klinkt tegenintuïtief: hout in stukken zagen en weer aan elkaar lijmen, en dan is het sterker. Toch klopt het, en de reden is statistiek.
In een massieve balk bepaalt de zwakste plek de sterkte van het geheel. Eén grote kwast op de verkeerde plaats, en de balk breekt daar. Zaag je diezelfde stam in dunne lamellen en verlijm je die weer, dan zit die kwast in één laag van de twintig — en de negentien andere vangen de belasting op.
Daar komt bij dat lamellen gesorteerd kunnen worden: de sterkste lagen aan boven- en onderzijde, waar de spanning het hoogst is, en de mindere in het midden. Zo bouw je een balk die per kilo sterker is dan wat de natuur leverde.
**Glulam** (gelijmd gelamineerd hout) bestaat uit lamellen die in de lengte op elkaar liggen — dat geeft balken en liggers voor grote overspanningen. **CLT** (kruislaaghout) heeft lagen die kruislings op elkaar liggen, net als multiplex maar dan tientallen centimeters dik — dat geeft dragende wanden en vloerplaten. Samen maken ze houtbouw in de hoogte mogelijk.
Eerlijk is eerlijk: gelamineerd hout is verlijmd hout, en die lijm is het aandachtspunt. Bij brand gedraagt glulam zich uitstekend — het verkoolt aan de buitenkant en behoudt zijn draagkracht langer dan onbeschermd staal — maar de lijmnaden zijn wel het punt waar prestaties variëren tussen fabrikanten. Voor constructief werk telt de certificering van de producent, niet het materiaal in het algemeen.
Woontorens van boven de tachtig meter staan er inmiddels in Noorwegen, Oostenrijk en Canada. Ze zijn lichter dan beton, wat kleinere funderingen mogelijk maakt, en de bouwtijd is korter doordat elementen geprefabriceerd worden.
Gelamineerde liggers kunnen gebogen geproduceerd worden, iets wat met massief hout onmogelijk is. Dat levert bruggen op met overspanningen van tientallen meters.
De klassieke toepassing: grote overspanningen zonder kolommen, en hout roest niet in een chloorrijke omgeving zoals staal dat doet.
Golvende en gebogen daken zijn met glulam veel eenvoudiger te realiseren dan met staal of beton.
Een dikke houten balk verkoolt aan de buitenzijde, en die verkoolde laag isoleert de kern. De balk verliest daardoor voorspelbaar en traag draagkracht. Onbeschermd staal daarentegen verliest bij enkele honderden graden abrupt zijn sterkte. Constructeurs rekenen daarom met een afbrandsnelheid — bij glulam is dat een berekenbare grootheid.
Glulam en CLT horen bij dezelfde familie als multiplex en OSB: allemaal bewerkt hout, waarbij de eigenschappen van het eindproduct ontworpen worden in plaats van gegroeid.
Omdat een zwakke plek zoals een grote kwast in één laag van vele zit, terwijl hij in een massieve balk de sterkte van het geheel bepaalt. Bovendien kunnen de sterkste lamellen bewust aan boven- en onderzijde geplaatst worden.
Bij glulam liggen de lamellen in de lengte op elkaar — dat geeft balken en liggers. Bij CLT liggen ze kruislings — dat geeft dragende wanden en vloerplaten.
Een dikke houten balk verkoolt aan de buitenkant en die laag isoleert de kern, waardoor de draagkracht traag en voorspelbaar afneemt. Onbeschermd staal verliest zijn sterkte veel abrupter.
Er staan inmiddels woontorens van boven de tachtig meter in Noorwegen, Oostenrijk en Canada. De grens verschuift nog steeds.
Hout waarvan de eigenschappen ontworpen zijn in plaats van gegroeid.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Mooie goed verpakt en vlotte toezending. De tafeltjes voldoen aan mijn verwachting. Goede afwerking en constructie.
Stevig en stabiel, mooi afgewerkt. Kortom een prima bijzettafeltje.
Het rekje kwam vrij snel aan, was makkelijk in elkaar te zetten en alles wat daarvoor nodig is, was erbij geleverd. Het is erg stevig (peuter is er al op gaan staan)
Ik heb de versie van 2 schapjes ipv 3 en ik heb er nu 7 paar schoenen op staan en 1 paar slofjes
Handig, stevig en kwalitatief
