De Houtwijzer · De bossen
BoomportretEen markante verschijning in straatbeeld en park, met een gevlekte stam die geen andere boom nadoet. En een trucje dat hem uitstekend bestand maakt tegen de stad.
De boom die je herkent aan zijn gevlekte, afschilferende stam — een camouflagepatroon in crème, olijf en grijs.
Dat afschilferen is geen ziekte maar een strategie, en precies waarom de plataan zo goed tegen de stad kan. De schors van de meeste bomen groeit mee en houdt alles vast wat erop neerslaat: roet, fijnstof, uitlaatgassen. De plataan gooit zijn buitenste schorslaag simpelweg af, en daarmee de vervuiling.
Voeg daar bij dat hij zware snoei verdraagt, weinig eisen stelt aan de bodem en tot vierhonderd jaar oud wordt, en je begrijpt waarom hij sinds de negentiende eeuw in bijna elke Europese stad in de lanen staat.
De gewone laanplataan is Platanus × hispanica, een kruising tussen de oosterse plataan uit de Balkan en Klein-Azië en de westerse plataan uit Noord-Amerika. Die kruising ontstond in de zeventiende eeuw in Europese tuinen, waar beide ouders voor het eerst naast elkaar stonden — de boom die nu de Europese stad domineert, bestond in de natuur niet.
Eerlijk is eerlijk: platanen geven overlast waar mensen wonen. De fijne haartjes van de vruchtkluwens komen in het voorjaar los en kunnen luchtwegen irriteren; de grote bladeren verstoppen goten; en het krachtige wortelstelsel tilt stoepen en rioleringen op. Voor een gewone tuin is het bijna altijd een te grote boom.
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Levensduur | 200 tot 400 jaar |
| Hoogte | 30 tot 40 meter |
| Schors | Gevlekt, schilfert in onregelmatige platen af |
| Bladeren | Groot en handvormig gelobd, als een esdoornblad maar forser |
| Groeisnelheid | Gemiddeld tot snel |
| Vruchten | Bolronde kluwens, hangend aan een lange steel |
| Kroon | Breed en rond |
Door zijn schors in platen af te schilferen, verwijdert hij roet en fijnstof die zich erop hebben afgezet — een reiniging die andere bomen niet kennen.
Platanen laten zich tot op de knoesten terugzetten en lopen weer uit. Dat maakt de leiplataan en het knotmodel mogelijk waar ruimte beperkt is.
Verdicht stadsgrond, weinig water, veel warmte — de plataan verdraagt condities waar de meeste bomen kwijnen.
Grote bladeren en een brede kroon: precies wat een stadsstraat in een hittegolf nodig heeft.
Sinds enkele decennia treft de schimmelziekte Massaria de plataan in Europese steden. Ze tast takken aan die daardoor plots kunnen afbreken, zonder dat de boom er ziek uitziet. Stadsdiensten inspecteren platanen daarom vaker en intensiever dan andere laanbomen.
Kwartiers gezaagd plataanhout toont opvallend veel kleine, glanzende mergstralen. In Engeland heet dat lacewood — kantwerkhout — en het is gewild als fineer.
Vergelijkbaar met beuken: hard genoeg voor meubelwerk, maar niet duurzaam en dus alleen binnen.
Platanen worden geplant om te staan, niet om te oogsten. Het hout komt vrijwel altijd van bomen die om andere redenen geveld zijn.
Weinig duurzaam en gevoelig voor schimmels. Binnen komt de tekening pas echt tot zijn recht.
Om vervuiling af te werpen. Waar andere bomen roet en fijnstof op hun schors vasthouden, gooit de plataan zijn buitenste laag af — een van de redenen dat hij zo goed tegen de stad kan.
Nee. De laanplataan is Platanus × hispanica, een kruising tussen de oosterse en de westerse plataan die in de zeventiende eeuw in Europese tuinen ontstond.
Zelden. Hij wordt dertig tot veertig meter hoog, zijn wortels tillen bestrating op en zijn vruchtkluwens geven irriterende haartjes. Voor een gewone tuin is het een te grote boom.
De Engelse naam voor kwartiers gezaagd plataanhout, dat opvallend veel kleine glanzende mergstralen toont. Het wordt vooral als decoratief fineer gebruikt.
Een boom die niet in de natuur ontstond en de stad toch beter aankan dan wie ook.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Mooie goed verpakt en vlotte toezending. De tafeltjes voldoen aan mijn verwachting. Goede afwerking en constructie.
Stevig en stabiel, mooi afgewerkt. Kortom een prima bijzettafeltje.
Het rekje kwam vrij snel aan, was makkelijk in elkaar te zetten en alles wat daarvoor nodig is, was erbij geleverd. Het is erg stevig (peuter is er al op gaan staan)
Ik heb de versie van 2 schapjes ipv 3 en ik heb er nu 7 paar schoenen op staan en 1 paar slofjes
Handig, stevig en kwalitatief
