De zwarte den

Naaldbomen · boomportret

De zwarte den

Een den uit de bergen van Zuid-Europa, bij ons vooral bekend uit de duinen. Donker, stevig en bestand tegen wind en zout.

Pinus nigra
Duinen en windschermen
Lange stijve naalden

Pinus nigra

Samengevat

De zwarte den in het kort

Een robuuste den met een donkere, geplaatde schors en lange, stijve naalden — de den die men koos om zand en wind te temmen.

De naam zegt het al: de schors is donkergrijs tot bijna zwart, gebarsten in grote platen. De naalden zijn langer en stijver dan bij de grove den en donkergroen, waardoor de boom er van ver somber en dicht uitziet.

Zijn oorspronkelijke gebied ligt in Zuid- en Oost-Europa, van Oostenrijk tot Corsica en Calabrië. In België en Nederland werd hij op grote schaal aangeplant in de kustduinen en als windscherm, omdat hij zeewind en zout beter verdraagt dan de meeste andere bomen.

Oostenrijker of Corsicaan?

De zwarte den bestaat in meerdere ondersoorten. Bij ons staan vooral de Oostenrijkse den en de Corsicaanse den. Die laatste groeit rechter en slanker en was daarom gegeerd voor hout.

Botanisch: Pinus nigra
Herkomst: Zuid- en Oost-Europa; bij ons aangeplant
Hoogte: meestal 20–40 m
Naalden: per twee, 8–16 cm, stijf en donkergroen
Schors: donkergrijs tot zwart, in platen
Duurzaamheid: klasse 4

Eerlijk is eerlijk: als uitheemse soort vormt de zwarte den in de duinen dichte, donkere bestanden waar weinig onder groeit. Natuurbeheerders vervangen hem daarom op veel plekken geleidelijk door inheemse soorten.

Herkennen

Zo herken je een zwarte den

Zwarte denPinus nigra

Donkere schors

Grijs tot zwart en in grote platen gebarsten, zonder de oranje bovenstam van de grove den.

Lange naalden

Per twee, 8 tot 16 cm lang, stijf en donkergroen — merkbaar langer dan bij de grove den.

Dichte kroon

Jonge bomen zijn breed kegelvormig, oude krijgen een brede, afgeplatte kroon.

Taai aan zee

Verdraagt wind, zout en droge kalk- of zandgrond. Daarom is hij de klassieke duinbeplanting.

Van boom naar plank

Het hout van de zwarte den

Harsrijk

Het hout bevat veel hars, wat het een sterke geur en een iets donkerder, geelbruine kleur geeft.

Stevig

Iets zwaarder en steviger dan grenen, met een grovere nerf en vaak meer knoesten.

Na impregnatie

Van nature matig duurzaam, maar goed te behandelen voor palen en buitenconstructies.

Praktisch gebruik

Bouwhout, pallets, palen en verpakking. Mooi meubelhout is het zelden, door de knoesten.

Duinbos met een geschiedenis

De meeste duinbossen aan de kust zijn geen oerbos maar aanplant van de afgelopen anderhalve eeuw, om stuivend zand vast te leggen. De zwarte den was daarbij de werkpaard-soort.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over de zwarte den

Waarom heet hij zwarte den?

Naar de donkere, bijna zwarte schors die in grote platen gebarsten is.

Is de zwarte den inheems?

Nee. Hij komt uit Zuid- en Oost-Europa en is in onze duinen en bossen aangeplant.

Wat is het verschil met de grove den?

De zwarte den heeft een donkere schors zonder oranje bovenstam en langere, stijvere naalden.

Waarvoor wordt zwarte-dennenhout gebruikt?

Vooral als bouwhout, voor palen, pallets en verpakking — na impregnatie ook buiten.

Verder in de Houtwijzer

De zwarte den in perspectief

Een boom die geplant werd om zand en wind te temmen, en daar nog altijd het silhouet van de kust bepaalt.

De dennenboom Naaldbomen Naar De Houtwijzer

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.

Foto via Wikimedia Commons: Pinus nigra — Cayambe, CC BY-SA 4.0

De Houtwijzer

Verder in Bomen & bossen

← VorigeDe grove den Volgende →De Amerikaanse witte den

Andere rubrieken:Houtsoorten Hout begrijpen Onderhoud & afwerking Kiezen & kopen Zelf bouwen

Je winkelwagen is leeg

Je winkelwagen

Geschat totaal

De zwarte den

De zwarte den

De zwarte den in het kort