Wat is Afzelia?

De Houtwijzer · Het houtregister

Tropisch hardhout · naslag

Afzelia

In de handel meestal doussié genoemd. Uit de regenwouden en savannes van Afrika, van bomen die meer dan tweehonderd jaar oud worden.

  • Vijf soorten in de handel
  • Doussié en niet-Doussié
  • Zeer maatvast
Afzelia spp.
Samengevat

Afzelia in het kort

Uit de tropische regenwouden en savannes van Afrika. De bomen worden tot 25 meter hoog met een stamdiameter rond 90 centimeter, en sommige exemplaren zijn meer dan tweehonderd jaar oud.

België importeert vijf botanische soorten afzelia, verdeeld in twee groepen: **doussié** en **niet-doussié**. Elke groep heeft eigen kenmerken en toepassingsgebieden, en de handelsnaam doussié dekt de kwaliteitsvollere helft.

De reputatie van afzelia rust op één eigenschap boven alle andere: het werkt bijna niet. Van alle tropische hardhoutsoorten is het een van de meest maatvaste, wat het uitzonderlijk geschikt maakt voor ramen, deuren en alles wat precies moet blijven passen.

De gele insluitsels

In afzelia vind je regelmatig gele tot oranje afzettingen in de vaten — kristallijne harsachtige insluitsels. Ze zijn kenmerkend voor de soort, maar ze kunnen bij contact met water uitlopen en licht materiaal verkleuren, en ze maken gereedschap sneller bot.

Herkomst
tropisch Afrika: regenwoud en savanne
Boom
tot 25 m, stamdiameter circa 90 cm
Leeftijd
exemplaren van meer dan 200 jaar
Handelsgroepen
doussié en niet-doussié
Soorten in de Belgische handel
vijf
Sterkte in
maatvastheid

Eerlijk is eerlijk: de handelsnaam zegt te weinig. Onder "afzelia" of "doussié" komen vijf botanische soorten binnen met merkbare verschillen in kleur, dichtheid en duurzaamheid. Vraag naar de botanische naam als de toepassing veeleisend is — en let op de gele insluitsels bij licht plaveisel.

Wie is wie

Doussié en niet-doussié

De indeling is commercieel, niet botanisch. Doussié staat voor de soorten met de meest gewaardeerde combinatie van kleur, maatvastheid en duurzaamheid; de niet-doussiés zijn verwant maar wisselender van kwaliteit.

Doussié

De handelskwaliteit voor veeleisend buitenschrijnwerk: roodbruin, zeer maatvast en duurzaam.

Niet-doussié

Verwante soorten met vergelijkbaar uiterlijk maar wisselender eigenschappen; vaak in constructie en algemeen timmerwerk.

Waaraan je het merkt

Aan het gewicht en de gelijkmatigheid van de kleur. Grote kleurverschillen binnen één partij wijzen op een gemengde herkomst.

Wat te vragen

De botanische naam en het land van herkomst. Een goede leverancier kan beide geven.

Toepassingen

Waarvoor afzelia dient

Toepassing Waarom afzelia Waarop letten
Ramen en deuren Uitzonderlijk maatvast De klassieke toepassing in de Lage Landen
Buitenschrijnwerk Duurzaam en stabiel Roestvaste bevestigingen gebruiken
Terrassen Hard en duurzaam Gele insluitsels kunnen licht plaveisel verkleuren
Meubelen Mooi roodbruin Zwaar; voorboren verplicht
Trappen en vloeren Hard en slijtvast Verkleurt onder licht
Waterbouw Goed Azobé en bilinga zijn hier gangbaarder
Waarom kozijnenbouwers het kiezen

Een raamkozijn moet bij dertig graden in de zomer en min vijf in de winter even goed sluiten. Dat vraagt een hout dat nauwelijks werkt — en daarin is afzelia een van de allerbeste. Het kost meer dan meranti, en het klemt niet.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over afzelia

Is afzelia hetzelfde als doussié?

Doussié is de handelsnaam voor de kwaliteitsvollere helft van het afzelia-aanbod. Alle doussié is afzelia, maar niet alle afzelia is doussié.

Waarom is afzelia zo maatvast?

Door de celstructuur en een laag krimppercentage in beide richtingen. Het is een van de meest maatvaste tropische hardhoutsoorten, en precies daarom zit het in ramen en deuren.

Wat zijn de gele stipjes in afzelia?

Kristallijne harsachtige insluitsels in de vaten. Kenmerkend voor de soort, maar ze kunnen bij contact met water uitlopen op licht plaveisel en ze maken gereedschap sneller bot.

Kan afzelia in de grond?

Beter niet zonder meer. Voor grondcontact en waterbouw zijn azobé en bilinga de aangewezen soorten.

Verder in de Houtwijzer

Afzelia in perspectief

Het hout van kozijnen die na twintig jaar nog sluiten.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.