De Houtwijzer · Materialen
MateriaalGeen stofsoort maar een merknaam: dacron is polyester van DuPont, uit 1950. In uw tuin zit het in de kussens, de parasoldoeken en het zeil van de luifel.
Dacron staat tot polyester ongeveer zoals aspirine tot acetylsalicylzuur: een merknaam die de soortnaam is gaan overschaduwen.
Dacron is in de vroege jaren vijftig ontwikkeld door het Amerikaanse chemiebedrijf DuPont. Chemisch gaat het om polyethyleentereftalaat — PET, dezelfde grondstof als in een frisdrankfles. Het valt dus onder de bredere familie van polyestervezels; wat het onderscheidt is het productieproces en de kwaliteitseisen die aan de merknaam vasthangen.
Voor tuinmeubilair is dat interessant om één reden: dacron neemt vrijwel geen vocht op. Een kussen dat na een regenbui binnen enkele uren weer droog is, gaat jaren mee. Een vulling die vocht vasthoudt, gaat schimmelen en verliest haar volume.
Datzelfde geldt voor de bekleding eromheen. Zonverbleking is de meest gehoorde klacht over buitenkussens, en daar houdt polyester veel langer stand dan katoen. Dat is de reden dat u de stof terugvindt in alles wat buiten hangt: parasols, luifels, tentdoek en bootzeilen.
Staat er op het etiket van uw buitenkussen 'polyester', '100 % PES' of 'PET', dan hebt u in de praktijk hetzelfde materiaal als wat dacron heet. De merknaam duikt vooral op in de zeilsport en de meubelindustrie.
Eerlijk is eerlijk: dacron is en blijft een kunststof uit aardolie. De vezel breekt in de natuur zeer traag af, en bij het wassen komen microvezels vrij die in het afvalwater terechtkomen. Het materiaal wint het van katoen op levensduur — maar niet op afvalverhaal.
De combinatie is zeldzaam: elk voordeel apart bestaat ook elders, maar samen in één betaalbare vezel is uitzonderlijk.
Krimpt niet en rekt nauwelijks, ook na herhaald wassen. Een hoes die na drie zomers nog precies over het kussen past, is dat aan deze eigenschap te danken.
De vezel absorbeert vrijwel geen water. Regen loopt eraf en trekt er niet in — het verschil tussen een kussen dat u laat liggen en een dat u elke avond binnenhaalt.
Zonlicht breekt de vezel traag af. Verkleuren gebeurt wel, maar veel langzamer dan bij natuurlijke vezels.
Verdraagt de meeste reinigingsmiddelen zonder te verzwakken of te verkleuren.
Schimmels, bacteriën en insecten hebben niets aan een polyestervezel. Er zit geen voeding in.
De reden dat bootzeilen ervan gemaakt worden: onder aanhoudende trekbelasting blijft de vezel heel.
Of dacron aanvoelt als een strak zeildoek of als een luchtige kussenvulling, hangt volledig af van die laatste stap. De chemie is identiek; de nabewerking maakt het verschil.
| Waar | Concreet | Waarom juist dacron |
|---|---|---|
| Buiten | kussenbekleding, parasols, luifels, tentdoek | UV-bestendig, waterafstotend, scheurvast |
| Vullingen | zit- en rugkussens, dekbedden | houdt volume, droogt snel, niet-allergeen |
| Sportkleding | loopshirts, fietstruien | licht, sneldrogend, vormvast |
| Watersport | bootzeilen, dekzeilen | hoge scheursterkte, verdraagt zout |
| Medisch | vaatprothesen en implantaten | het lichaam verdraagt het, en het blijft stabiel |
| Industrie | fijne filters, isolatie | chemisch resistent en maatvast |
Een kussen met een dacron- of polyestervulling droogt na een bui binnen enkele uren op, terwijl een schuimvulling het water vasthoudt en van binnenuit begint te schimmelen. Dat is het praktische verschil tussen kussens die u laat buiten liggen en kussens die u telkens moet binnenhalen.
Volledig weerbestendig is het daarmee niet. Een kussen dat weken achtereen in de regen ligt, verzamelt vuil en groene aanslag op de bekleding, ook al blijft de vezel zelf intact. Onder een overkapping of in een kussenbox gaat het simpelweg jaren langer mee.
PET-vezels breken in de natuur zeer traag af; schattingen lopen op tot honderden jaren. Belandt het product in het milieu, dan blijft het er.
Bij het wassen laten kleine vezeldeeltjes los die via het afvalwater in waterlopen terechtkomen. Dit is een van de actiefste onderzoeksthema's in de textielsector.
Polymerisatie en vezelspin vragen aanzienlijke hoeveelheden energie en chemicaliën.
De keerzijde: PET uit flessen en textielafval is om te zetten in nieuwe vezel van vergelijkbare kwaliteit. Dat verlaagt de afhankelijkheid van nieuwe aardolie aanzienlijk.
Was buitenhoezen niet vaker dan nodig en op lage temperatuur, en gebruik een waszak die microvezels opvangt. Kies waar mogelijk voor gerecycled polyester. En het simpelste: kies kussens die lang meegaan, want een hoes die u tien jaar gebruikt, verslaat elke vervangingsronde.
In de praktijk wel. Dacron is een merknaam van DuPont voor hun polyestervezel (PET). Alle dacron is polyester, maar niet alle polyester mag dacron heten.
Een regenbui overleeft het probleemloos, want de vezel neemt geen vocht op en droogt snel. Wekenlang buiten laten liggen zorgt wel voor vuil en groene aanslag op de bekleding; onder een overkapping of in een kussenbox gaat het jaren langer mee.
Trager dan katoen, maar het gebeurt wel. Een felgekleurd kussen op het volle zuiden verliest na enkele zomers zichtbaar kleur; een lichte of gemêleerde stof toont dat veel minder.
Koud tot lauw, met een mild wasmiddel, en zonder wasverzachter — die legt een laagje op de vezel dat de vuil- en waterafstoting vermindert. Aan de lucht laten drogen, niet in de droogkast op hoge temperatuur.
Voor buiten meestal wel. Schuim houdt water vast en degradeert daardoor sneller; een polyestervulling droogt snel en behoudt haar volume. Binnen is schuim vaak comfortabeler.
Er bestaat gerecycled PET dat tot vezel van vergelijkbare kwaliteit wordt verwerkt. Op etiketten heet dat meestal rPET of gerecycled polyester.
Bij een deel van ons assortiment horen de kussens er al bij — dan hoeft u niet apart op zoek naar maat en stof.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
