De Houtwijzer · De bossen
BoomportretEen vaak onderschatte boom die gedijt op natte gronden waar andere het opgeven — en die de bodem achterlaat beter dan hij hem aantrof.
Een pioniersoort: een van de eerste bomen die zich vestigt in nieuw of verstoord terrein, waar hij de grond voorbereidt voor wat na hem komt.
Waar de meeste bomen op drassige grond verzuipen — hun wortels krijgen geen zuurstof — heeft de els luchtkanaaltjes in zijn wortels die dat oplossen. Daardoor kan hij staan waar niemand anders staat: langs beken, in moerassen, op de oever.
En hij doet meer dan overleven. In zijn wortels leven bacteriën die stikstof uit de lucht binden en beschikbaar maken in de bodem. Een elzenbos maakt de grond dus rijker, en dat is precies waarom er na de els andere soorten kunnen komen.
Elzenhout is boven de grond weinig duurzaam, maar permanent onder water gaat het eeuwen mee — zuurstofloos hout wordt niet aangetast. Een groot deel van Venetië staat op elzen- en eikenpalen die er al eeuwen in staan, en datzelfde principe zit onder talloze oude Nederlandse en Vlaamse gebouwen.
Eerlijk is eerlijk: boven de grond is elzenhout niet duurzaam. Het is zacht, licht en gaat buiten hooguit enkele jaren mee. De uitzondering — permanent onder water — is precies dat: een uitzondering die in de gewone tuin niet opgaat.
Speciale weefsels voeren zuurstof van boven naar de wortels, zodat die in zuurstofarme, drassige grond kunnen ademen.
Bacteriën in de wortels zetten stikstof uit de lucht om in een vorm die planten kunnen opnemen — de els bemest zichzelf én zijn buren.
Een van de eerste bomen op nieuw of verstoord terrein. Hij bereidt de grond voor op de soorten die na hem komen.
Het dichte wortelstelsel houdt beek- en rivieroevers vast en gaat erosie tegen — een van de redenen dat elzen bewust langs waterlopen worden aangeplant.
| Kenmerk | Beschrijving |
|---|---|
| Blad | Rond tot ovaal, vaak met een ingedeukte of afgeknotte top — alsof er een hapje uit is |
| Vruchten | Kleine, houtige kegeltjes die de hele winter aan de boom blijven hangen |
| Katjes | Lange mannelijke katjes in het late winterseizoen, vóór het blad |
| Bast | Donkergrijs tot bijna zwart, bij oudere bomen diep gegroefd |
| Standplaats | Vrijwel altijd nat: beekoever, moeras, drassig bos |
| Hout, vers gezaagd | Verkleurt binnen minuten van wit naar oranjerood |
Zaag een els door en het lichte hout kleurt binnen enkele minuten oranjerood, door oxidatie van stoffen in het sap. Vroeger werd dat gezien als "bloeden" en had de els in de volksverhalen daarom een onheilspellende reputatie.
Makkelijk te bewerken, egaal van structuur en met weinig ringcontrast — geschikt voor snij- en draaiwerk.
Als funderingspaal in zuurstofloze grond gaat elzenhout eeuwen mee. Boven de grond niet.
Traditioneel klompenhout in delen van de Lage Landen: licht, zacht en het splijt niet snel.
Elzenfineer duikt op in meubelbouw en in de kern van sommige multiplexsoorten.
Elzenhout is niet duurzaam boven de grond. Voor tuinmeubelen kijk je naar acacia, teak of geïmpregneerd vuren.
Door luchtkanaaltjes in zijn wortels die zuurstof van boven naar beneden voeren. Daardoor kunnen de wortels ademen in drassige, zuurstofarme grond waar andere bomen verstikken.
Ja. In zuurstofloze omstandigheden kunnen houtrotschimmels niet leven. Elzen- en eikenpalen dragen daarom al eeuwen oude gebouwen in Venetië en de Lage Landen.
Door oxidatie van stoffen in het sap. Binnen enkele minuten verandert het lichte hout in een oranjerode tint — vroeger gezien als "bloeden".
Bacteriën in de wortelknolletjes van de els zetten stikstof uit de lucht om in een vorm die planten kunnen opnemen. Daardoor verrijkt een elzenbos de bodem in plaats van hem uit te putten.
De boom die de grond beter achterlaat dan hij hem aantrof.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Mooie goed verpakt en vlotte toezending. De tafeltjes voldoen aan mijn verwachting. Goede afwerking en constructie.
Stevig en stabiel, mooi afgewerkt. Kortom een prima bijzettafeltje.
Het rekje kwam vrij snel aan, was makkelijk in elkaar te zetten en alles wat daarvoor nodig is, was erbij geleverd. Het is erg stevig (peuter is er al op gaan staan)
Ik heb de versie van 2 schapjes ipv 3 en ik heb er nu 7 paar schoenen op staan en 1 paar slofjes
Handig, stevig en kwalitatief
