De Houtwijzer
Houtsoorten103 Houtsoorten →

Onze houtsoorten

Soortgroepen

Europees loofhout

Naaldhout

Tropisch hardhout

Behandeld hout

Plaatmateriaal

Bouwhout

Andere materialen

Vergelijkingen

Welk hout waarvoor

Hout begrijpen17 Hout begrijpen →

Eigenschappen en werking

Rekenen en maten

Aantasting

Herkennen, kwaliteit en handel

Hout in onze wereld

Onderhoud & afwerking29 Onderhoud & afwerking →

Behandelen en afwerken

Per houtsoort

Per meubel en plek

Problemen en herstel

Seizoen

Kiezen & kopen22 Kiezen & kopen →

Picknicktafels

Biertafels

Tuinbanken

Tuinmeubelen

Tuin en sfeer

Binnen

Zelf bouwen51 Zelf bouwen →

In de tuin

In en om het huis

Meubels maken

Technieken

Gereedschap en lijm

Beginnen

Bomen & bossen40 Bomen & bossen →

Boomportretten

Bossen

Van bos tot plank

Naar de Houtwijzer-startpagina →

Houten tuinmeubelen onderhouden: de complete gids

De Houtwijzer · Onderhoud & afwerking

Onderhoud · de complete gids

Houten tuinmeubelen onderhouden

Minder werk dan je denkt: een paar handelingen per jaar, en vooral weten wat je beter níét doet. Per houtsoort, per seizoen en per probleem.

  • Drie vaste momenten per jaar
  • Vergrijzen is geen schade
  • Van vuren tot teak
grijs of geolied: allebei goed
Samengevat

Onderhoud gaat over hoe het meubel eruitziet, niet over of het overleeft

Geen enkele houtsoort die wij verkopen móét behandeld worden om buiten te blijven staan. Dat verandert de hele vraag.

Het grootste misverstand over houten tuinmeubelen is dat grijs worden schade is. Het is het omgekeerde: het is hoe hout zich buiten beschermt. Uv-licht breekt de bovenste vezels af, regen spoelt de kleurstof weg, en wat overblijft is een zilvergrijs laagje van enkele tienden van een millimeter. Het hout eronder is even sterk als op de dag van levering.

Je hebt dus een echte keuze. Laten vergrijzen kost je twee schoonmaakbeurten per jaar. De warme kleur houden kost je daarbovenop één of twee keer oliën. Beide zijn goed; het is smaak, geen noodzaak.

Het belangrijkste onderhoud is niet oliën

Het is bouten en schroeven nadraaien. Hout zet uit en krimpt met elk seizoen, en verbindingen komen daardoor langzaam los. Vijf minuten met een sleutel, een maand na de levering en daarna elk voorjaar, voorkomt de meeste problemen die we binnenkrijgen.

Schoonmaken
1 à 2× per jaar · lauw water, zachte borstel, groene zeep
Nadraaien
na 1 maand, daarna elk voorjaar
Oliën
alleen voor de kleur · 1 à 2× per jaar
Winter
mag buiten · kussens en gelakt hout binnen
Hoes
alleen ademend, nooit over een nat meubel
Verboden
hogedruk · bleekmiddel · verwarmde ruimte

Eerlijk is eerlijk: onderhoudsvrij bestaat niet. Ook teak krijgt groene aanslag als het onder bomen staat, en ook hardhout krijgt haarscheurtjes. Maar wat hout nodig heeft om lang mee te gaan, is weinig en eenvoudig.

Wat heb jij staan?

Onderhoud per houtsoort

De soort bepaalt niet óf je iets moet doen, wel hoe het kleurverloop eruitziet en wat olie oplevert.

Buiten laten Verplicht onderhoud Kleurverloop zonder olie Oliën voor de kleur
Geïmpregneerd vuren Ja, jaarrond Geen · schoonmaken groenig → honing → grijs Kan, na enkele weken drogen
Douglas Ja, jaarrond Geen · schoonmaken roodbruin → grijs Kan
Teak Ja, jaarrond Geen · schoonmaken goudbruin → zilvergrijs 1 à 2× per jaar
Hardhout en acacia Ja, jaarrond Geen · schoonmaken bruin → grijs Aanbevolen; mahonie na ingebruikname extra laag
Gelakte biertafels Nee, na gebruik opbergen Afvegen, droog wegzetten blijft zoals het is Niet nodig

Geïmpregneerd vuren

Het beschermmiddel zit onder druk diep in de vezel, niet alleen aan de buitenkant. Schuren of een kleur geven haalt die bescherming dus niet weg. Wel wachten: vers geïmpregneerd hout neemt de eerste weken nog geen olie op. Hoe impregneren werkt.

Zacht hout

Vuren, grenen en douglas zijn zacht aan het oppervlak. Dat is waarom de hogedrukreiniger hier het meeste kwaad doet. Zacht hout verzorgen.

Teak en hardhout

Van nature olierijk en dicht. Niets doen is een volwaardige keuze. Wie de kleur wil houden, schuurt licht op en oliet met een stofvrije doek. Hardhout in topconditie.

Harsplekken bij naaldhout

Vuren, grenen en douglas kunnen in de eerste warme zomer hars afgeven. Laat de plek uitharden, steek ze plat af en neem de rest weg met terpentine. Daarna is de harszak meestal leeg.

Het ritme

Wat je doet, seizoen per seizoen

  1. Voorjaar — schoonmaken en nadraaienLauw water, een zachte borstel en eventueel wat groene zeep, in de richting van de nerf. Goed naspoelen en laten drogen. Draai daarna alle bouten en schroeven na. Wil je oliën, dan is dit het moment: op droog hout, niet in de volle zon.
  2. Zomer — één controleHout dat in de zon droogt, krimpt, en dan komen verbindingen los. Een tafel die begint te wiebelen, vraagt geen nieuw onderdeel maar een sleutel.
  3. Najaar — kussens binnen, hoes eroverKussens zijn zelden waterdicht en gaan schimmelen. Een ademende hoes tegen bladvlekken en groene aanslag mag, maar leg hem nooit over een nat meubel.
  4. Winter — laten staanVorst doet hout geen kwaad: bevroren hout barst niet zoals water in een leiding. Gelakte biertafels klap je op en berg je droog op. Poten die weken in een plas staan, zet je op een tegel.
Na de levering: eerst laten wennen

Een nieuw meubel komt uit een droge loods in een natte tuin. Laat het een paar dagen tot enkele weken buiten staan voor je schuurt of oliet — vers geïmpregneerd hout is nog vochtig en neemt nog geen olie op. Een maand na de levering draai je alle verbindingen een eerste keer na.

De kleur houden

Zo olie je een tuinmeubel

Olie trekt in het hout in plaats van er een laag op te vormen. Daarom bladdert ze niet af, en is bijwerken later gewoon opnieuw insmeren.

  1. Droog weer, boven de 10 gradenNiet in de volle zon: dan trekt de olie te snel weg en krijg je vlekken.
  2. Schoonmaken en laten drogenOlie op vuil hout sluit het vuil in. Laat het meubel na het schoonmaken een dag drogen.
  3. Licht opschurenFijne korrel, in de richting van de nerf, tot het blad glad aanvoelt. Een vergrijsd laagje schuur je hier weg.
  4. Dun aanbrengen met een stofvrije doekEen doek geeft minder strepen dan een borstel en je verspilt minder olie. Twee dunne lagen worden mooier dan één dikke.
  5. Het kopse hout niet vergetenDe uiteinden van planken en poten nemen het meeste vocht op. Daar loont een extra laag het meest.
  6. Na een kwartier afnemenWat niet ingetrokken is, veeg je weg. Anders blijft er een plakkerig laagje achter.
Waarom geen lakverf

Een dichte lak sluit het vocht ín het hout op. Na een paar seizoenen begint hij te bladderen en sta je te schuren. Wil je een kleur, kies dan gekleurde houtolie: die kan niet bladderen. Beits of houtolie? legt het verschil uit, en de Restol houtolie bestaat in elf kleuren.

De fouten die wij het vaakst zien

Wat je beter niet doet

Geen hogedrukreiniger

Hij spoelt de zachte vezels tussen de jaarringen weg. Het oppervlak wordt ruw en pluizig en houdt daarna juist sneller vuil vast. Bij douglas en grenen is die schade blijvend.

Geen bleekmiddel of ammoniak

Ze tasten de houtvezel aan en kunnen de bevestigingen laten roesten. En meng ze nooit: samen geven ze giftige dampen.

Geen strak plastic zeil

Daaronder blijft condens hangen, en dan krijg je precies de schimmel die je wou vermijden. Een hoes moet ademen of onderaan open zijn.

Niet naar een verwarmde ruimte

De meest gemaakte fout. Een meubel dat van een natte tuin naar een droge, verwarmde garage of veranda gaat, droogt te snel uit — en dán krijg je echte scheuren. Een onverwarmd tuinhuis is prima.

Normaal of niet

Scheuren, vlekken en kleurverschil

Hout neemt vocht op en geeft het weer af, en zet daarbij uit en krimpt. Het meeste wat mensen ongerust maakt, komt daaruit voort.

Dit hoort bij hout

Fijne scheurtjes in de lengte van een plank, hoe lang ook. Scheuren aan het kopse einde van een balk of poot. Scheurtjes die met het seizoen open- en dichtgaan. Naden tussen planken die groter en kleiner worden. Kleurverschil tussen planken, dat binnen één à twee seizoenen vervaagt. De groenige waas op nieuw geïmpregneerd vuren.

Hier kijken we graag mee

Een scheur die dwars door de plank loopt, van rand tot rand. Een scheur waar je een vinger in kan steken. Een poot of dragende balk die doorbuigt. Hout dat zacht of sponzig aanvoelt. Stuur ons dan een foto met een hand of duimstok erbij voor de schaal, via contact.

Scheuren opvullen

Een droogscheur hoef je niet te vullen. Wil je het toch, dan doe je het in de natte periode, als de scheur het kleinst is. Scheuren in hout opvullen.

Waterschade

Donkere kringen en opgezette vezels bij hout dat lang nat bleef. Waterschade herstellen.

Krassen en deuken

Een deuk in zacht hout trek je vaak omhoog met een vochtige doek en een strijkijzer. Krassen en deuken herstellen.

Waarom hout werkt

Waarom een plank in de breedte zwelt maar nauwelijks in de lengte, lees je in de werking van hout en wanneer zet hout uit.

De rubriek Onderhoud & afwerking

Alle onderhoudsgidsen

Van behandelen en afwerken tot herstellen: elke gids in deze rubriek, per onderwerp.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over onderhoud

Moet je houten tuinmeubelen elk jaar behandelen?

Nee. Geïmpregneerd vuren, douglas, teak en hardhout blijven buiten goed zonder behandeling. Elk jaar schoonmaken en de bouten nadraaien volstaat. Olie gebruik je alleen als je de warme kleur wil houden in plaats van het zilvergrijs.

Is grijs geworden hout beschadigd?

Nee. Vergrijzen is een laagje van enkele tienden van een millimeter aan het oppervlak. Het hout eronder is even sterk en gaat even lang mee. Wil je de kleur terug, dan schuur je dat laagje weg en olie je daarna.

Mag ik een hogedrukreiniger gebruiken?

Liever niet. De straal spoelt de zachte vezels tussen de jaarringen weg, zodat het oppervlak ruw en pluizig wordt en sneller vuil vasthoudt. Bij douglas en grenen is die schade blijvend. Lauw water, een zachte borstel en groene zeep werken beter.

Kunnen houten tuinmeubelen de winter buiten blijven?

Ja, vorst doet hout geen kwaad. Haal wel kussens en gelakte biertafels binnen. Een hoes mag, als hij ademt en je hem niet over een nat meubel legt. Zet het meubel nooit in een verwarmde ruimte: daar droogt het te snel uit en scheurt het.

Zijn scheurtjes in het hout normaal?

Fijne scheurtjes in de lengte van een plank of aan het kopse einde van een balk horen bij hout en verzwakken het meubel niet. Een scheur dwars door de plank, van rand tot rand, of hout dat zacht aanvoelt, is wél een reden om contact op te nemen.

Verder in de Houtwijzer

Van kennis naar tuin

Een goede olie, een ademende hoes, en een meubel dat daar tegen kan.

Restol houtolie Hoezen voor picknicktafels Naar De Houtwijzer

Twijfel je of iets normaal is? Stuur ons een foto — we kijken mee.