Wat is thermisch hout?

De Houtwijzer · Rekenen aan hout

Behandeling

Thermisch hout

Hout dat alleen met hitte en stoom duurzamer gemaakt wordt. Geen biociden, geen zware chemie — maar wel een keerzijde die je moet kennen.

  • Thermowood-methode
  • Thermo-S 180 °C · Thermo-D 212 °C
  • Zonder chemicaliën
thermische modificatie
Samengevat

Thermisch hout in het kort

Ook Thermowood genoemd: een manier om hout te verduurzamen met niets anders dan warmte en stoom.

Het idee is oud — Duitse onderzoekers experimenteerden er in de jaren dertig al mee — maar het werd pas in de jaren negentig praktisch bruikbaar, toen het Finse onderzoekscentrum VTT de Thermowood-methode op punt zette. Vandaag bewaakt de International Thermowood Association de standaard, wat zorgt voor consistente kwaliteit.

Wat er gebeurt: door het hout tot ver boven honderd graden te verhitten, breekt de hemicellulose af. Dat is precies het onderdeel waar schimmels van leven én waar het hout vocht in vasthoudt. Minder hemicellulose betekent dus zowel minder rot als minder werking.

Twee klassen

Thermo-S wordt tot 180 °C verhit en is bedoeld voor binnen; Thermo-D gaat tot 212 °C en is geschikt voor buiten. Die letter op het etiket bepaalt waar de plank hoort.

Methode
Thermowood, geperfectioneerd door VTT (Finland)
Proces
drogen, modificeren, herconditioneren
Temperatuur
180 °C (Thermo-S) of 212 °C (Thermo-D)
Duur
2 tot 3 uur op temperatuur
Eindvochtgehalte
4 tot 6%
Chemicaliën
geen

Eerlijk is eerlijk: het verhitten maakt het hout ook brozer en iets minder sterk. Voor dragende constructiedelen is thermisch hout daarom minder geschikt — het is een bekledings- en terrashout.

Drie fasen

Wat er in de oven gebeurt

  1. Drogen tot bijna nulHet hout wordt eerst tot 130 °C verhit om het vochtgehalte vrijwel volledig weg te nemen.
  2. Thermische modificatieDaarna gaat het naar 180 °C (Thermo-S) of 212 °C (Thermo-D), en blijft daar twee tot drie uur. Hier breekt de hemicellulose af.
  3. Afkoelen en herconditionerenGecontroleerd afkoelen en het vochtgehalte terugbrengen tot 4 à 6%, zodat het hout niet breekbaar uit de oven komt.
Een lange aanloop

De eerste onderzoeken dateren uit de jaren dertig (Stamm en Hansen), gevolgd door White in de jaren veertig en Bavendam, Runkel en Buro in de jaren vijftig. Pas in de jaren negentig maakte VTT er een industrieel proces van.

De afweging

Wat het oplevert, en wat het kost

Voordelen

Wat je wint

  • Betere stabiliteit: minder gevoelig voor vocht en temperatuurwisselingen
  • Hogere duurzaamheid door de afbraak van hemicellulose
  • Geen chemicaliën — ook niet bij afvoer of verbranding
  • Een warme, dieper bruine kleur door het hele hout heen
  • Snelgroeiend Europees naaldhout wordt bruikbaar voor buiten
Nadelen

Wat het kost

  • Het hout wordt brozer en iets minder sterk
  • Minder geschikt voor dragende constructiedelen
  • De kleur vervaagt buiten alsnog naar grijs zonder uv-bescherming
  • Duurder dan gewoon geïmpregneerd naaldhout
Toepassingen

Waarvoor thermisch hout dient

Gevelbekleding

De sterkste toepassing: stabiel, mooi van kleur en zonder chemie.

Terrassen

Thermo-D is geschikt voor buiten. Zie ook onze gids over hout voor je terras.

Tuinmeubilair

Duikt op als onderhoudsarm alternatief, al is het brozer dan hardhout.

Sauna's en binnenbekleding

Thermo-S: het hout werkt weinig en ruikt aangenaam geroosterd.

Naast de alternatieven

Thermisch hout zit qua prestaties tussen geïmpregneerd naaldhout en accoya in: duurzamer dan het eerste, minder dan het tweede, en zonder de chemie van beide. De volledige vergelijking staat in de accoya-gids.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over thermisch hout

Is thermisch hout even duurzaam als tropisch hardhout?

Niet helemaal, maar het komt in de buurt: Thermo-D haalt doorgaans klasse 2 tot 3, tegenover klasse 1 voor teak. Het grote pluspunt is dat er geen chemie of tropisch bos aan te pas komt.

Wat is het verschil tussen Thermo-S en Thermo-D?

De temperatuur. Thermo-S wordt tot 180 °C verhit en is bedoeld voor binnentoepassingen; Thermo-D gaat tot 212 °C en is geschikt voor buiten. Kijk naar die letter op het etiket.

Waarom is thermisch hout brozer?

Het verhitten breekt hemicellulose af — precies wat het hout duurzamer maakt, maakt het ook minder taai. Daarom is het geschikt voor bekleding en terrasplanken, maar niet voor dragende balken.

Blijft de bruine kleur?

Binnen wel. Buiten vervaagt ze naar grijs onder uv-licht, net als bij elk ander onbehandeld hout. Wil je de kleur houden, dan behandel je met een olie of beits met uv-filter.

Verder in de Houtwijzer

Thermisch hout in perspectief

Een van de manieren om gewoon hout duurzamer te maken — zonder chemie, met een keerzijde.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.