Hoe bouw je een duurzame houten schutting?

Doe het zelf · Bouwen in de tuin

Bouwen in de tuin

Een houten schutting bouwen

Elke schutting die vroegtijdig sneuvelt, sneuvelt op dezelfde plek: op de overgang van paal naar grond. Los dat op en de rest is timmerwerk.

  • Paalafstand ± 180 cm
  • Paalvoeten, geen hout in beton
  • Onderregel vrij van de grond
schutting
Samengevat

Het probleem zit onderaan

Bovengronds droogt hout na elke bui. Op de grens tussen lucht en aarde blijft het vochtig — permanent.

Een houten paal die rechtstreeks in de grond staat, is nat aan de onderkant en droog erboven. Precies op die overgang, net onder het maaiveld, vinden schimmels de combinatie van vocht, zuurstof en voedsel die ze nodig hebben. Daar breekt een paal, ook als de rest kerngezond is.

De oplossing is het hout van de grond te houden: betonnen paalvoeten of stalen paaldragers die u ingraaft of inbetonneert, met het hout erop. Kost meer bij het bouwen, maar het is het verschil tussen een schutting van tien jaar en een van vijfentwintig.

Wie toch hout de grond in wil, gebruikt naaldhout dat onder druk geïmpregneerd is voor grondcontact, of een klasse 1-soort. En dan nog: giet nooit beton rondom een houten paal zonder afwatering. Beton houdt water vast tegen het hout in plaats van het af te voeren.

Praat eerst met de buren

Op de perceelsgrens is een afsluiting in België een gedeelde zaak, en over hoogte en plaatsing bestaan gemeentelijke regels. Een schutting die u eerst bouwt en daarna moet verplaatsen, is de duurste versie. Informeer bij uw gemeente en overleg met de buren voor u begint.

Paalafstand
ongeveer 180 cm hart op hart
Funderingsdiepte
minstens 60 cm, meer bij hoge schuttingen
Onder de vorstgrens
ja — anders duwt vorst de palen omhoog
Paalvoeten
beton of staal; hout raakt de grond niet
Onderregel
minstens 5 cm vrij van de grond
Bevestiging
rvs of thermisch verzinkt
Windbelasting
een dichte schutting vangt veel meer wind dan een open

Eerlijk is eerlijk: een dichte houten schutting is een windvang. Bij storm staat de volledige kracht op de palen en de fundering, en dat is de reden dat schuttingen omwaaien terwijl de planken heel blijven. Wilt u hoog én dicht, dan hebt u zwaardere palen en diepere funderingen nodig — of u kiest een ontwerp met openingen bovenaan, wat ook nog eens minder hout kost.

In volgorde

Van uitzetten tot laatste plank

  1. Lijn uitzettenSpan een draad tussen de twee eindpunten en meet de totale lengte. Verdeel die in gelijke vakken van ongeveer 180 cm — liever een paar centimeter smaller dan één restvak van 40 cm.
  2. Gaten gravenMinstens 60 cm diep en ruim genoeg om beton rond de paalvoet te krijgen. Dieper bij een hoge of dichte schutting.
  3. Paalvoeten stellenZet de paaldragers in het beton, waterpas en exact op lijn. Laat het beton uitharden voor u er gewicht op zet.
  4. Palen plaatsenOp de dragers, zodat het hout de grond niet raakt. Controleer de hoogte met de gespannen draad.
  5. Regels bevestigenEen onderregel minstens 5 cm boven de grond en een bovenregel. Bij hoge schuttingen komt er een middenregel bij.
  6. Planken aanbrengenMet een tussenruimte als het hout nog kan krimpen, of overlappend bij een dichte uitvoering. Twee bevestigingspunten per plank per regel.
  7. AfwerkenKopse kanten en zaagvlakken behandelen — vooral de bovenkant van elke plank. Een afdeklat over de bovenkant houdt het regenwater eruit en verlengt de levensduur aanzienlijk.
Slimmer bouwen

Ontwerpen die langer meegaan en minder hout kosten

Afdeklat bovenaan

Het simpelste detail met het grootste effect: een lat die het regenwater van de kopse kanten weghoudt. Kops hout zuigt water tien keer sneller op dan de zijkant.

Open bovenrand

Alleen tot ooghoogte dicht en daarboven latwerk of trellis. Minder hout, minder windvang, en het oogt lichter.

Horizontale latten met ruimte

Een paar millimeter tussenruimte laat wind door en het hout drogen. Van dichtbij ziet u er niet doorheen, van veraf oogt het strak.

Betonpoot met houten bovenbouw

Een betonnen onderpaal tot 30 cm boven het maaiveld met daarop de houten paal. Lelijker, maar praktisch onverwoestbaar op de kritieke plek.

Vervangbare planken

Bevestig planken met schroeven in plaats van te lijmen of te nagelen. Over vijftien jaar vervangt u dan een plank in plaats van een paneel.

Groen ervoor

Klimplanten op een apart draadraster vóór de schutting geven groen zonder dat het hout permanent vochtig blijft. Direct tegen het hout groeiend groen doet het omgekeerde.

Materiaal

Welk hout waar

Onderdeel Houtsoort Waarom
Palen onder druk geïmpregneerd voor grondcontact, of klasse 1 hier zit de zwaarste belasting van de hele schutting
Regels geïmpregneerd naaldhout of douglas boven de grond, maar wel dragend
Planken geïmpregneerd vuren, lariks of douglas grootste oppervlak: hier weegt de prijs het zwaarst
Afdeklat zelfde soort als de planken beschermt de kopse kanten; vervang hem als hij versleten is
Bevestiging rvs of thermisch verzinkt gewoon staal roest en tekent zwarte strepen op het hout
Paalvoeten beton of verzinkt staal de reden dat de schutting het langer uithoudt dan tien jaar
Snel antwoord

Veelgestelde vragen over een houten schutting

Hoe diep moeten de palen de grond in?

Minstens 60 cm, en bij een hoge of dichte schutting dieper. Altijd onder de vorstgrens, anders duwt vorst de palen in de winter omhoog.

Hoeveel afstand tussen de palen?

Ongeveer 180 cm hart op hart. Verdeel de totale lengte in gelijke vakken in plaats van één klein restvak over te houden.

Mag hout rechtstreeks in beton?

Beter niet. Beton houdt water vast tegen het hout, precies op de plek waar het al kwetsbaar is. Gebruik paalvoeten of paaldragers en houd het hout van de grond.

Waarom rot mijn paal net onder het maaiveld?

Daar komen vocht, zuurstof en voedsel samen. Onder de grond is te weinig zuurstof, erboven is het te droog; op de overgang hebben schimmels alles wat ze nodig hebben.

Heb ik een vergunning nodig?

Dat verschilt per gemeente en hangt af van hoogte en plaatsing. Op de perceelsgrens is een afsluiting bovendien een gedeelde zaak met de buren — overleg vooraf.

Waait een dichte schutting sneller om?

Ja. Een dicht scherm vangt de volle windkracht op, en die komt terecht op palen en fundering. Openingen bovenaan verminderen dat aanzienlijk.

Verder in de Houtwijzer

En de poort?

Het moeilijkste onderdeel van een schutting is de poort: die beweegt, en hij moet na drie winters nog sluiten.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.