De Amerikaanse witte den

Naaldbomen · boomportret

De Amerikaanse witte den

Een rijzige den uit het westen van Noord-Amerika, met licht, egaal hout — en een soort die door een ingevoerde schimmel zwaar getroffen werd.

Pinus monticola
Naalden per vijf
Licht, egaal hout

Pinus monticola

Samengevat

De Amerikaanse witte den in het kort

Een hoge, slanke den van de bergbossen in het westen van de Verenigde Staten en Canada, bekend om zijn lichte, gelijkmatige hout.

Van British Columbia tot Californië en diep in Idaho, waar hij de staatsboom is, groeit de western white pine uit tot een rijzige boom met een smalle kroon. Zijn kegels zijn lang en slank, vaak 15 tot 25 cm.

Zijn hout is licht van kleur en gewicht, zacht en opvallend egaal. Het liet zich zo gemakkelijk splijten en snijden dat er in de twintigste eeuw ontelbare lucifers van gemaakt werden.

Niet te verwarren met de Weymouthden

In Europese parken en bossen staat vaker de Weymouthden (Pinus strobus), de oostelijke witte den. Beide hebben naalden per vijf; de Amerikaanse witte den heeft langere kegels en komt uit het westen.

Botanisch: Pinus monticola
Herkomst: westen van Noord-Amerika
Hoogte: meestal 30–50 m
Naalden: per vijf, 5–10 cm, blauwgroen
Kegels: lang en slank, 15–25 cm
Hout: licht, zacht, egaal

Eerlijk is eerlijk: de soort werd in de twintigste eeuw zwaar getroffen door blaasroest, een schimmelziekte die rond 1910 uit Europa werd meegebracht. Grote delen van de oude bestanden verdwenen; er wordt nu met resistente bomen herplant.

Herkennen

Zo herken je een Amerikaanse witte den

Amerikaanse witte denPinus monticola

Naalden per vijf

Vijf dunne, blauwgroene naalden per bundel, met witte strepen aan de binnenzijde.

Lange kegels

Slank en licht gebogen, 15 tot 25 cm lang — veel langer dan bij de grove den.

Smalle kroon

Een rechte stam met een smalle, spitse kroon die bij oudere bomen afplat.

Geruite schors

Oudere bomen krijgen een donkergrijze schors in kleine, rechthoekige blokjes.

Van boom naar plank

Het hout van de witte den

Licht en zacht

Roomwit tot lichtbruin, laag in gewicht en makkelijk te bewerken.

Egaal

Fijne, gelijkmatige nerf met weinig verschil tussen jaarringen — het werkt rustig.

Lucifers en modellen

Historisch het hout van lucifers; ook gebruikt voor gietmodellen, lijstwerk en schrijnwerk binnen.

Niet voor buiten

Van nature weinig duurzaam; het is een binnenhout.

Een ingevoerde ziekte

Blaasroest heeft een tussenwaard nodig, zoals aalbes en kruisbes. Het verhaal van de witte den is een schoolvoorbeeld van hoe een meegebrachte schimmel een hele boomsoort kan treffen.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over de Amerikaanse witte den

Wat is de Amerikaanse witte den?

Pinus monticola, de western white pine uit het westen van Noord-Amerika — een hoge den met naalden per vijf.

Is dit de Weymouthden?

Nee. De Weymouthden (Pinus strobus) is de oostelijke witte den. Beide hebben vijf naalden per bundel.

Waarvoor werd het hout gebruikt?

Voor lucifers, gietmodellen, lijstwerk en binnentimmerwerk, dankzij het lichte, egale hout.

Waarom werd de soort zeldzamer?

Door blaasroest, een schimmelziekte die rond 1910 in Noord-Amerika werd ingevoerd.

Verder in de Houtwijzer

De Amerikaanse witte den in perspectief

Een boom die ooit het westen van lucifers voorzag, en nu met resistente zaailingen terugkomt.

De dennenboom Naaldbomen Naar De Houtwijzer

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.

Foto via Wikimedia Commons: Pinus monticola — Mat Honan, CC BY 2.0

De Houtwijzer

Verder in Bomen & bossen

← VorigeDe zwarte den Volgende →De Canarische den

Andere rubrieken:Houtsoorten Hout begrijpen Onderhoud & afwerking Kiezen & kopen Zelf bouwen

Je winkelwagen is leeg

Je winkelwagen

Geschat totaal

De Amerikaanse witte den

De Amerikaanse witte den

De Amerikaanse witte den in het kort