Wat is thermisch hout?
De Houtwijzer · Rekenen aan hout
BehandelingThermisch hout
Hout dat alleen met hitte en stoom duurzamer gemaakt wordt. Geen biociden, geen zware chemie — maar wel een keerzijde die je moet kennen.
- Thermowood-methode
- Thermo-S 180 °C · Thermo-D 212 °C
- Zonder chemicaliën
Thermisch hout
Hout dat alleen met hitte en stoom duurzamer gemaakt wordt. Geen biociden, geen zware chemie — maar wel een keerzijde die je moet kennen.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Thermisch hout in het kort
Ook Thermowood genoemd: een manier om hout te verduurzamen met niets anders dan warmte en stoom.
Het idee is oud — Duitse onderzoekers experimenteerden er in de jaren dertig al mee — maar het werd pas in de jaren negentig praktisch bruikbaar, toen het Finse onderzoekscentrum VTT de Thermowood-methode op punt zette. Vandaag bewaakt de International Thermowood Association de standaard, wat zorgt voor consistente kwaliteit.
Wat er gebeurt: door het hout tot ver boven honderd graden te verhitten, breekt de hemicellulose af. Dat is precies het onderdeel waar schimmels van leven én waar het hout vocht in vasthoudt. Minder hemicellulose betekent dus zowel minder rot als minder werking.
Thermo-S wordt tot 180 °C verhit en is bedoeld voor binnen; Thermo-D gaat tot 212 °C en is geschikt voor buiten. Die letter op het etiket bepaalt waar de plank hoort.
- Methode
- Thermowood, geperfectioneerd door VTT (Finland)
- Proces
- drogen, modificeren, herconditioneren
- Temperatuur
- 180 °C (Thermo-S) of 212 °C (Thermo-D)
- Duur
- 2 tot 3 uur op temperatuur
- Eindvochtgehalte
- 4 tot 6%
- Chemicaliën
- geen
Eerlijk is eerlijk: het verhitten maakt het hout ook brozer en iets minder sterk. Voor dragende constructiedelen is thermisch hout daarom minder geschikt — het is een bekledings- en terrashout.
Wat er in de oven gebeurt
- Drogen tot bijna nulHet hout wordt eerst tot 130 °C verhit om het vochtgehalte vrijwel volledig weg te nemen.
- Thermische modificatieDaarna gaat het naar 180 °C (Thermo-S) of 212 °C (Thermo-D), en blijft daar twee tot drie uur. Hier breekt de hemicellulose af.
- Afkoelen en herconditionerenGecontroleerd afkoelen en het vochtgehalte terugbrengen tot 4 à 6%, zodat het hout niet breekbaar uit de oven komt.
De eerste onderzoeken dateren uit de jaren dertig (Stamm en Hansen), gevolgd door White in de jaren veertig en Bavendam, Runkel en Buro in de jaren vijftig. Pas in de jaren negentig maakte VTT er een industrieel proces van.
Wat het oplevert, en wat het kost
Wat je wint
- Betere stabiliteit: minder gevoelig voor vocht en temperatuurwisselingen
- Hogere duurzaamheid door de afbraak van hemicellulose
- Geen chemicaliën — ook niet bij afvoer of verbranding
- Een warme, dieper bruine kleur door het hele hout heen
- Snelgroeiend Europees naaldhout wordt bruikbaar voor buiten
Wat het kost
- Het hout wordt brozer en iets minder sterk
- Minder geschikt voor dragende constructiedelen
- De kleur vervaagt buiten alsnog naar grijs zonder uv-bescherming
- Duurder dan gewoon geïmpregneerd naaldhout
Waarvoor thermisch hout dient
Gevelbekleding
De sterkste toepassing: stabiel, mooi van kleur en zonder chemie.
Terrassen
Thermo-D is geschikt voor buiten. Zie ook onze gids over hout voor je terras.
Tuinmeubilair
Duikt op als onderhoudsarm alternatief, al is het brozer dan hardhout.
Sauna's en binnenbekleding
Thermo-S: het hout werkt weinig en ruikt aangenaam geroosterd.
Thermisch hout zit qua prestaties tussen geïmpregneerd naaldhout en accoya in: duurzamer dan het eerste, minder dan het tweede, en zonder de chemie van beide. De volledige vergelijking staat in de accoya-gids.
Veelgestelde vragen over thermisch hout
Is thermisch hout even duurzaam als tropisch hardhout?
Niet helemaal, maar het komt in de buurt: Thermo-D haalt doorgaans klasse 2 tot 3, tegenover klasse 1 voor teak. Het grote pluspunt is dat er geen chemie of tropisch bos aan te pas komt.
Wat is het verschil tussen Thermo-S en Thermo-D?
De temperatuur. Thermo-S wordt tot 180 °C verhit en is bedoeld voor binnentoepassingen; Thermo-D gaat tot 212 °C en is geschikt voor buiten. Kijk naar die letter op het etiket.
Waarom is thermisch hout brozer?
Het verhitten breekt hemicellulose af — precies wat het hout duurzamer maakt, maakt het ook minder taai. Daarom is het geschikt voor bekleding en terrasplanken, maar niet voor dragende balken.
Blijft de bruine kleur?
Binnen wel. Buiten vervaagt ze naar grijs onder uv-licht, net als bij elk ander onbehandeld hout. Wil je de kleur houden, dan behandel je met een olie of beits met uv-filter.
Thermisch hout in perspectief
Een van de manieren om gewoon hout duurzamer te maken — zonder chemie, met een keerzijde.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Fraxinus — Anubis100, CC BY-SA 3.0 · Picea abies — Miladin, CC BY-SA 2.5 si