Wat is polyester? De stof van parasols, kussens en hoezen
De Houtwijzer · Materialen
MateriaalWat is polyester?
De kunstvezel achter bijna elk buitendoek: parasols, kussenhoezen en beschermhoezen. Wat je ervan mag verwachten, en waar het het aflegt tegen de zon.
- Kunstvezel (PET)
- Neemt nauwelijks water op
- Verbleekt in de zon
Een kunstvezel die water laat liggen
Polyester is geen stof maar een vezel: de grondstof waar een doek, een kussenhoes of een beschermhoes van geweven wordt.
Polyester is een kunstvezel uit aardolie. Scheikundig is het polyethyleentereftalaat, kortweg PET, dezelfde kunststof als in een petfles. Hij werd begin jaren veertig uitgevonden en is sindsdien uitgegroeid tot de meest gebruikte vezel in textiel.
Voor buitenspullen is één eigenschap doorslaggevend: de vezel zelf neemt vrijwel geen water op. Een natte parasol of kussenhoes droogt daardoor snel, en omdat er niets in de vezel zit dat schimmels of bacteriën kunnen eten, rot polyester niet zoals katoen kan doen.
Wat je op een etiket leest als 'polyester', 'PES' of 'PET' is dus de vezel. Hoe het doek eruit ziet en hoe lang het meegaat, hangt daarnaast af van hoe het geweven, geverfd en gecoat is.
Dacron is een merknaam voor polyester. In dit artikel gaat het over polyester als doek en weefsel; over het merk en over de vulling van kussens lees je meer op onze pagina Wat is dacron?
- Wat het is
- kunstvezel (PET), uit aardolie
- Vochtopname
- vrijwel nul, droogt snel
- Schimmel
- de vezel rot niet; schimmel groeit enkel op vuil op het doek
- Sterkte
- scheurvast, rekt weinig
- Zon
- de kleur verbleekt, de vezel verzwakt traag
- Waterdicht?
- enkel met een coating op het doek
- Waar je het ziet
- parasols, kussenhoezen, beschermhoezen
Eerlijk is eerlijk: polyester is geen wondervezel voor buiten. Zonder behandeling laat het doek na verloop van tijd water door, een felle kleur verbleekt in volle zon, en bij het wassen komen microvezels vrij in het afvalwater.
Wat polyester kan, en wat niet
Een korte lijst van de eigenschappen die ertoe doen voor doek dat buiten hangt of ligt.
| Eigenschap | Wat het inhoudt | Wat je ervan merkt |
|---|---|---|
| Neemt weinig water op | de vezel is waterafstotend van zichzelf | het doek droogt snel na een bui |
| Sterk en scheurvast | lange, getrokken kunststofvezels | het doek houdt het uit onder spanning, zoals een gespannen parasol |
| Maatvast | rekt en krimpt weinig | het doek blijft in vorm, ook na nat worden |
| Goed te kleuren | de vezel neemt verf op bij hoge temperatuur | veel kleuren, ook in het donker |
| Zon | UV-licht breekt kleurstof en vezel langzaam af | een felle kleur verbleekt na enkele zomers |
| Hitte | kunststof: smelt bij hoge temperatuur | een vonk of hete as kan een gaatje in het doek smelten |
| Onderhoudsarm | vuil blijft meer op het oppervlak zitten | een vochtige doek en milde zeep volstaan vaak |
Hoe polyesterdoek wordt gemaakt
Van de vezel zelf tot het afgewerkte doek zijn er vier stappen. De laatste bepaalt het meest of een doek buiten werkelijk water tegenhoudt.
- Vezel spinnenGesmolten PET wordt door fijne gaatjes geperst tot lange filamenten, die daarna worden uitgerekt. Dat spinnen en trekken geeft de vezel zijn sterkte. Meer over dat proces lees je op de dacron-pagina.
- Garen wevenDe filamenten worden tot garen gedraaid en kruiselings geweven. Hoe dikker het garen en hoe strakker de weving, hoe steviger en dichter het doek.
- KleurenPolyester wordt geverfd bij hoge temperatuur. Soms zit de kleur al in de gesmolten massa voor het spinnen: dan zit ze door de hele vezel en bleekt ze trager uit dan verf aan het oppervlak.
- Coaten en afwerkenVoor buitengebruik krijgt het doek vaak een laagje op de achterkant of een waterafstotende behandeling. Dat is wat het waterdicht of waterafstotend maakt, niet de vezel zelf.
Een waterafstotend doek laat lichte regen afparelen. Een waterdicht doek heeft een gesloten coating. Zo'n laag slijt met de jaren door zon, vouwen en schuren, en dan komt het water langzaam toch door.
Parasols, kussens en hoezen
Parasols
Het doek van een parasol is bijna altijd polyester. Het moet licht zijn, gespannen kunnen staan en na regen snel drogen. De Marbella-parasol hieronder heeft volgens zijn productpagina een polyester doek op een aluminium frame.
Kussens
Kussenhoezen voor buiten zijn meestal polyester. Ze drogen snel, en de vezel zelf schimmelt niet, al kan er wel groene aanslag op het oppervlak komen als een kussen weken in de regen blijft liggen. De vulling is een apart verhaal.
Hoezen
Beschermhoezen voor tuinmeubilair bestaan vaak uit polyester met een kunststoflaag. Onze beschermhoezen voor picknicktafels zijn volgens de productpagina gemaakt van PVC en polyester.
Wat zon, regen en schimmel ermee doen
Zon
Zonlicht breekt eerst de kleurstof af en pas veel later de vezel. Een donker of felgekleurd doek op het volle zuiden verbleekt dus eerder dan een lichte tint. Doek met kleur door de hele vezel houdt zijn kleur doorgaans langer vast.
Regen
De vezel zelf neemt geen water op, maar of het doek echt dichthoudt, hangt van de coating en de weving af. Bij langdurige zware regen kan elk doek doorlaten.
Schimmel
De vezel is geen voeding voor schimmels. Een nat opgeborgen doek kan toch gaan schimmelen of vlekken krijgen, omdat vuil en stof op het oppervlak wel een voedingsbodem vormen.
Wind en hitte
Sterk polyester scheurt niet snel, maar een parasol onder spanning in een storm is altijd een risico voor het frame. Sluiten bij harde wind is de regel. Vuur en vonken horen niet in de buurt van een kunststofdoek.
Voor en tegen van polyester buiten
Wat het goed doet
- Droogt snel, neemt nauwelijks water op
- Rot en schimmelt niet vanzelf
- Sterk en maatvast
- Veel kleuren en makkelijk te verwerken
- Weinig onderhoud nodig
Waar het tekortschiet
- Verbleekt in volle zon
- Waterdicht enkel met een coating, en die slijt
- Smelt bij vonken en hitte
- Kunststof uit aardolie, trage afbraak
- Microvezels komen vrij bij het wassen
Elke keer dat een polyester stuk wordt gewassen, komen er piepkleine vezeltjes vrij die via het afvalwater in waterlopen terechtkomen. De vezel breekt in de natuur zeer traag af. Dat is een bekend nadeel van alle synthetische textiel, en geen reden om je parasoldoek vaker te wassen dan nodig.
Polyester schoonmaken en bewaren
- Droog borstelenVeeg stof en bladeren eerst weg met een zachte borstel, voor ze met vocht aan het doek vasthangen.
- Lauw water en milde zeepGebruik een vochtige doek en een mild reinigingsmiddel. Vermijd agressieve schoonmaakmiddelen, ook op onze parasol staat dat zo vermeld. Bleekmiddel hoort er niet bij.
- Goed laten drogenLaat het doek aan de lucht drogen, zonder hete lucht of droogkast. Berg het pas op als het helemaal droog is, anders komen er vlekken.
- Beschermen bij slecht weerSluit de parasol bij harde wind en bescherm hem bij langdurige regen, bijvoorbeeld met een beschermhoes. Dat spaart de coating en het doek.
Veelgestelde vragen over polyester
Is polyester hetzelfde als dacron?
Dacron is een merknaam voor polyester, dus scheikundig gaat het om dezelfde vezel. Over het merk en over kussenvulling lees je meer op onze pagina Wat is dacron?
Is polyester waterdicht?
De vezel zelf neemt nauwelijks water op, maar een doek is niet vanzelf waterdicht. Dat komt door de weving en vooral door een coating op het doek. Bij waterafstotend doek parelen lichte buien af; bij langdurige zware regen kan water toch doorkomen.
Verbleekt polyester in de zon?
Ja, na verloop van tijd. Zonlicht tast eerst de kleurstof aan. Donkere of felle kleuren op het volle zuiden verbleken sneller dan lichte tinten, en doek waarvan de kleur door de hele vezel zit, houdt het meestal langer vol.
Kan polyester schimmelen?
De vezel zelf niet: er zit geen voeding in. Wel kan schimmel groeien op vuil en stof dat op het doek ligt, vooral als je het nat opbergt. Droog het dus goed en maak het af en toe schoon.
Hoe maak ik een polyester parasoldoek schoon?
Met een zachte borstel, een vochtige doek en een mild reinigingsmiddel. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen of bleekmiddel, en laat het doek aan de lucht drogen.
Is polyester slecht voor het milieu?
Het is een kunststof uit aardolie die in de natuur zeer traag afbreekt, en bij het wassen komen microvezels vrij. Daar staat tegenover dat een doek dat jaren meegaat minder vervangen moet worden. Zowel de voor- als de nadelen zijn echt.
Een parasol of hoes voor buiten?
Bekijk onze parasols en beschermhoezen, of lees verder over de vezel achter het merk dacron.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.