Wat is Bilinga hout?
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · naslagBilingahout
Goudgeel bij het zagen, oranjerood na verloop van tijd. Een West-Afrikaans hardhout dat het zeldzame kunstje kan: bestand zijn tegen zeewater.
- Nauclea diderrichii
- Gebruiksklasse 5
- Boom tot 40 m
Bilingahout
Goudgeel bij het zagen, oranjerood na verloop van tijd. Een West-Afrikaans hardhout dat het zeldzame kunstje kan: bestand zijn tegen zeewater.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Bilinga in het kort
In Duitsland Aloma genoemd, in Engeland Opepe. Een hardhout uit tropisch West-Afrika, familie Rubiaceae — dezelfde familie als de koffieplant.
De kleur is het eerste wat opvalt: vers gezaagd goudgeel tot oranjegeel, met de jaren donkerder wordend naar oranjerood en goudbruin. Het spinthout is bleekgeel tot wit en duidelijk te onderscheiden, wat het sorteren eenvoudig maakt.
Op het kwartierse vlak zie je een karakteristieke streeptekening, veroorzaakt door de kruisdraad: opeenvolgende groeilagen die van draadrichting wisselen. Mooi om te zien, lastig om te schaven.
Bilinga is een van de weinige tropische houtsoorten die van nature geschikt is voor gebruiksklasse 5 — permanent contact met zout water. Dat is de reden dat het in sluisdeuren, remmingwerken en brugdekken zit.
- Botanisch
- Nauclea diderrichii of N. gilletii
- Familie
- Rubiaceae — de koffiefamilie
- Herkomst
- tropisch West-Afrika
- Boom
- 30 tot 40 m hoog, stam tot 1,20 m dik
- Dichtheid
- vergelijkbaar met hickory, iets minder sterk
- Gebruiksklasse
- tot 5 — ook in zeewater
Eerlijk is eerlijk: vlonderplanken van bilinga trekken makkelijk krom als ze niet kunstmatig gedroogd zijn en het juiste profiel hebben. Vraag expliciet naar beide; ongedroogde planken uit een goedkope partij liggen na één zomer bol.
Een rechte reus met eetbare vruchten
Dertig tot veertig meter
Met een stamdiameter tot 1,20 meter. De stam is cilindrisch, slank en opvallend recht, zonder wortelaanzetten — dat levert lange, rechte planken.
Schilferige schors
Grijsbruin en schilferig, soms oranjegeel verkleurd en vaak gebarsten.
Eetbare vruchten
Met een vlezige, geurige pulp. Ongewoon voor een timmerhoutsoort.
Kruisdraad
Opeenvolgende lagen groeien in wisselende draadrichting, wat op kwartiers gezaagd hout de kenmerkende streeptekening geeft.
Waarvoor bilinga dient
| Toepassingsgebied | Voorbeelden | Waarom bilinga |
|---|---|---|
| Weg- en waterbouw | Bruggen, steigers, leuningen | Sterk, duurzaam, bestand tegen permanent vocht |
| Waterbouw | Sluisdeuren, remmingwerken, brugdekken | Gebruiksklasse 5 — ook zeewater |
| Buitenmeubilair | Parkbanken, hekken, poorten, pergola's | Weerbestendig en sterk |
| Vlonders | Terras- en steigerplanken | Mits kunstmatig gedroogd en geprofileerd |
| Scheepsbouw | Scheepsplanken en vloeren | Traditionele toepassing |
| Constructie | Binnen en buiten | Hoge sterkte |
Bilinga is bij uitstek een openbaar-ruimte-hout: de brugleuning langs het kanaal, de steiger aan de jachthaven, de bank in het park. Zelden in de particuliere tuin, waar teak en acacia de plaats innemen.
Veelgestelde vragen over bilingahout
Kan bilinga in water staan?
Ja, dat is de sterkste eigenschap. Het is een van de weinige tropische soorten die van nature gebruiksklasse 5 haalt — permanent contact met zoet én zout water.
Hoe heet bilinga nog meer?
Aloma in Duitsland, Opepe in Engeland. Botanisch is het Nauclea diderrichii of Nauclea gilletii.
Waarom trekt bilinga krom?
Door de kruisdraad en een hoog vochtgehalte bij levering. Kunstmatig gedroogde planken met het juiste profiel — groeven aan de onderzijde — houden hun vorm veel beter.
Bilinga in perspectief
Een naslagsoort in ons register — het hout van bruggen en steigers.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Foto's via Wikimedia Commons: Nauclea diderrichii — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Nauclea diderrichii — Rasbak, CC BY-SA 3.0
De Houtwijzer
Verder in Houtsoorten
Andere rubrieken:Hout begrijpenOnderhoud & afwerkingKiezen & kopenZelf bouwenBomen & bossen