Wat is Bilinga hout?

De Houtwijzer · Het houtregister

Tropisch hardhout · naslag

Bilingahout

Goudgeel bij het zagen, oranjerood na verloop van tijd. Een West-Afrikaans hardhout dat het zeldzame kunstje kan: bestand zijn tegen zeewater.

  • Nauclea diderrichii
  • Gebruiksklasse 5
  • Boom tot 40 m
Nauclea diderrichii
Samengevat

Bilinga in het kort

In Duitsland Aloma genoemd, in Engeland Opepe. Een hardhout uit tropisch West-Afrika, familie Rubiaceae — dezelfde familie als de koffieplant.

De kleur is het eerste wat opvalt: vers gezaagd goudgeel tot oranjegeel, met de jaren donkerder wordend naar oranjerood en goudbruin. Het spinthout is bleekgeel tot wit en duidelijk te onderscheiden, wat het sorteren eenvoudig maakt.

Op het kwartierse vlak zie je een karakteristieke streeptekening, veroorzaakt door de kruisdraad: opeenvolgende groeilagen die van draadrichting wisselen. Mooi om te zien, lastig om te schaven.

Bestand tegen zeewater

Bilinga is een van de weinige tropische houtsoorten die van nature geschikt is voor gebruiksklasse 5 — permanent contact met zout water. Dat is de reden dat het in sluisdeuren, remmingwerken en brugdekken zit.

Botanisch
Nauclea diderrichii of N. gilletii
Familie
Rubiaceae — de koffiefamilie
Herkomst
tropisch West-Afrika
Boom
30 tot 40 m hoog, stam tot 1,20 m dik
Dichtheid
vergelijkbaar met hickory, iets minder sterk
Gebruiksklasse
tot 5 — ook in zeewater

Eerlijk is eerlijk: vlonderplanken van bilinga trekken makkelijk krom als ze niet kunstmatig gedroogd zijn en het juiste profiel hebben. Vraag expliciet naar beide; ongedroogde planken uit een goedkope partij liggen na één zomer bol.

Herkenning

Een rechte reus met eetbare vruchten

Dertig tot veertig meter

Met een stamdiameter tot 1,20 meter. De stam is cilindrisch, slank en opvallend recht, zonder wortelaanzetten — dat levert lange, rechte planken.

Schilferige schors

Grijsbruin en schilferig, soms oranjegeel verkleurd en vaak gebarsten.

Eetbare vruchten

Met een vlezige, geurige pulp. Ongewoon voor een timmerhoutsoort.

Kruisdraad

Opeenvolgende lagen groeien in wisselende draadrichting, wat op kwartiers gezaagd hout de kenmerkende streeptekening geeft.

Toepassingen

Waarvoor bilinga dient

Toepassingsgebied Voorbeelden Waarom bilinga
Weg- en waterbouw Bruggen, steigers, leuningen Sterk, duurzaam, bestand tegen permanent vocht
Waterbouw Sluisdeuren, remmingwerken, brugdekken Gebruiksklasse 5 — ook zeewater
Buitenmeubilair Parkbanken, hekken, poorten, pergola's Weerbestendig en sterk
Vlonders Terras- en steigerplanken Mits kunstmatig gedroogd en geprofileerd
Scheepsbouw Scheepsplanken en vloeren Traditionele toepassing
Constructie Binnen en buiten Hoge sterkte
Waar je het in het echt tegenkomt

Bilinga is bij uitstek een openbaar-ruimte-hout: de brugleuning langs het kanaal, de steiger aan de jachthaven, de bank in het park. Zelden in de particuliere tuin, waar teak en acacia de plaats innemen.

Snel antwoord

Veelgestelde vragen over bilingahout

Kan bilinga in water staan?

Ja, dat is de sterkste eigenschap. Het is een van de weinige tropische soorten die van nature gebruiksklasse 5 haalt — permanent contact met zoet én zout water.

Hoe heet bilinga nog meer?

Aloma in Duitsland, Opepe in Engeland. Botanisch is het Nauclea diderrichii of Nauclea gilletii.

Waarom trekt bilinga krom?

Door de kruisdraad en een hoog vochtgehalte bij levering. Kunstmatig gedroogde planken met het juiste profiel — groeven aan de onderzijde — houden hun vorm veel beter.

Is bilinga geschikt voor tuinmeubelen?

Technisch prima, maar het is zwaar en wordt vooral in openbare toepassingen gebruikt. Voor tuinmeubelen zijn teak en acacia gangbaarder.

Verder in de Houtwijzer

Bilinga in perspectief

Een naslagsoort in ons register — het hout van bruggen en steigers.

Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.