Wat is azobé hout?
De Houtwijzer · Het houtregister
Tropisch hardhout · naslagAzobéhout
Bongossi, ekki, aba: één houtsoort met vier namen, en overal dezelfde reputatie. Als een constructie decennia in het water moet staan, is dit het antwoord.
- Lophira alata
- 940–1.100 kg/m³
- Klasse 1, ook in water
AzobéLophira alata
Azobéhout
Bongossi, ekki, aba: één houtsoort met vier namen, en overal dezelfde reputatie. Als een constructie decennia in het water moet staan, is dit het antwoord.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen.
Azobé in het kort
Een tropische hardhoutsoort uit West-Afrika, en het hout waar de Nederlandse en Belgische waterbouw op draait.
De cijfers zeggen genoeg: 940 tot 1.100 kg/m³ bij 12% vochtgehalte, en vers gezaagd zelfs 1.100 tot 1.300 kg/m³. Dat is zwaarder dan water, zwaarder dan de meeste tropische soorten, en zwaar genoeg dat je een balk met twee man nauwelijks tilt.
Die massa is precies waarom het in damwanden, sluisdeuren en brugdekken zit. Azobé bezwijkt niet, rot niet, en laat zich door de wisseling van nat en droog niet uit vorm brengen.
Aba in Nigeria, bongossi in Kameroen en Duitsland, ekki in Nigeria en Groot-Brittannië, hendui in Liberia en Sierra Leone. Die verspreiding van namen zegt iets: het hout wordt overal waar het groeit gewaardeerd en verhandeld.
- Botanisch
- Lophira alata
- Herkomst
- West-Afrika
- Dichtheid
- 940–1.100 kg/m³ bij 12% vocht
- Vers gezaagd
- 1.100–1.300 kg/m³
- Duurzaamheid
- klasse 1
- Kleur
- donker paarsbruin tot roodbruin
Eerlijk is eerlijk: azobé scheurt makkelijk aan de kopse kanten en werkt sterk tijdens het drogen. Kopse kanten moeten afgedicht worden, en het hout hoort niet in toepassingen waar strakke maatvastheid telt. Bovendien: bewerken is zwaar, voorboren verplicht, en het stof is irriterend.
Waarom het de waterbouw haalt
Extreem dicht
940 tot 1.100 kg/m³. Water dringt nauwelijks binnen, en zonder water geen schimmel.
Zeer slijtvast
Een brugdek van azobé verdraagt jarenlang zwaar verkeer zonder in te slijten.
Duurzaamheidsklasse 1
Ook in permanent contact met water en grond, waar bijna elke andere soort het aflegt.
Hoge buigsterkte
Grote overspanningen zonder doorbuiging — de reden dat het in bruggen zit.
Waarvoor azobé dient
| Toepassing | Waarom azobé | Alternatief |
|---|---|---|
| Damwanden en beschoeiing | Klasse 1 in permanent grond- en watercontact | Bilinga, of staal |
| Sluisdeuren en remmingwerken | Massa en slijtvastheid | Bilinga |
| Brugdekken | Buigsterkte en slijtvastheid | Ipé, staal-hout-combinaties |
| Havenwerken en steigers | Bestand tegen zout water | Bilinga |
| Spoorbielzen | Draagkracht en levensduur | Beton |
| Tuinmeubelen | Ongeschikt — te zwaar en te grof | Teak, acacia, geïmpregneerd vuren |
Azobé is een civieltechnisch hout. Het is te zwaar om te verplaatsen, te grof voor meubelwerk en het scheurt aan de kopse kanten. Voor tuinmeubilair kijk je naar teak of acacia; voor een terras naar ipé.
Veelgestelde vragen over azobéhout
Hoe zwaar is azobé precies?
940 tot 1.100 kg/m³ bij 12% vochtgehalte, en vers gezaagd 1.100 tot 1.300 kg/m³. Ter vergelijking: vuren zit rond 450 kg/m³.
Kan azobé in zout water?
Ja, dat is een van de sterkste eigenschappen. Het zit al decennia in havenwerken, sluisdeuren en remmingwerken. Zie ook bilinga, dat hetzelfde kan.
Waarom scheurt azobé aan de uiteinden?
Door de hoge dichtheid en de sterke werking tijdens het drogen: de kopse kanten drogen sneller dan de kern en scheuren dan open. Afdichten met een kopse-kant-coating beperkt het.
Is azobé geschikt voor een terras?
Het kan, maar het is niet de logische keuze: te zwaar, grof van structuur en lastig te bewerken. Ipé is voor terrassen de betere tropische optie.
Azobé in perspectief
Het zwaarste uiterste van het register — tegenover balsa aan de andere kant.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Lophira alata — Tim van de Staak, CC BY-SA 4.0 · Lophira alata — Roland Godefroy, CC BY-SA 3.0 · Deauville, Normandië — Crochet.david, CC BY-SA 3.0 · Foto via Wikimedia Commons: Lophira alata — Ajit Ampalakkad, CC0