Wat is Lariks?
De Houtwijzer · Het houtregister
Naaldhout · naslagLariks
Een naaldboom die in de herfst kaal wordt — de brug tussen naald- en loofbomen. En het harsrijkste, duurzaamste hout dat het Europese naaldbos levert.
- Geslacht Larix
- Tot 40 m hoog
- Klasse 3 — zonder impregnering
Europese lorkLarix decidua
Lariks in het kort
Familie Pinaceae, en daarbinnen de uitzondering: lariks is de enige gangbare naaldboom die zijn naalden in de winter laat vallen.
Dat bladverlies is meer dan een curiositeit. Het stelt de boom in staat om extreem koude winters te overleven, en het verklaart waarom lariks van de Alpen tot Siberië groeit. Bomen bereiken 40 meter met stamdiameters tot een meter op borsthoogte.
Het hout is harsrijk, dicht en met een warme honing- tot roodbruine kleur. Van de gewone Europese naaldhoutsoorten is het samen met douglas het enige dat duurzaamheidsklasse 3 haalt — buiten bruikbaar zonder impregnering, althans bovengronds.
De geografische spreiding is groot, en dat zie je in het hout. Trager gegroeid Siberisch lariks heeft smallere ringen en een hogere dichtheid dan snel gegroeid Europees of Japans lariks uit een aanplant.
- Europees lariks
- Larix decidua Mill.
- Siberisch lariks
- Larix sibirica, Larix gmelinii
- Amerikaans lariks
- Larix laricina, Larix occidentalis
- Japans lariks
- Larix kaempferi
- Afmetingen
- tot 40 m hoog, tot 1 m diameter
- Duurzaamheid
- klasse 3
Eerlijk is eerlijk: lariks harst. Het hout bevat veel hars die bij warmte uit kwasten kan lopen, en dat komt door verf en beits heen. Voor geschilderd werk is een isolerende grondlaag geen luxe, en voor een terras in de volle zon betekent het plakkerige plekken op warme dagen.
Een naaldboom die kaal wordt
Lariks is de enige gangbare naaldboom die zijn naalden in de winter laat vallen: in de herfst kleuren ze goudgeel en vallen ze af. Dat stelt de boom in staat extreem koude winters te overleven — en verklaart waarom lariks van de Alpen tot Siberië groeit.
Klik op een hoofdstuk of gebruik de pijlen · ringbreedtes en bomen schematisch.
De vier lariksen
| Soort | Botanisch | Herkomst en karakter |
|---|---|---|
| Europees lariks | Larix decidua | Alpen en Midden-Europa; de gangbaarste bij ons |
| Siberisch lariks | Larix sibirica, L. gmelinii | Rusland; traag gegroeid, dichter en duurzamer |
| Amerikaans lariks | Larix laricina, L. occidentalis | Noord-Amerika; western larch is het zwaarst |
| Japans lariks | Larix kaempferi | Veel aangeplant in Europa; sneller gegroeid, bredere ringen |
Siberisch lariks is merkbaar dichter en duurzamer dan snel gegroeid Japans lariks uit een Europese aanplant, terwijl beide gewoon als "lariks" verkocht worden. Voor gevelbekleding die dertig jaar moet staan, is dat verschil de moeite van het navragen waard.
Wat lariks onderscheidt
Harsrijk
De hars werkt als natuurlijke bescherming tegen vocht en insecten — een van de redenen voor klasse 3.
Dicht voor naaldhout
Rond 590 kg/m³, zwaarder dan vuren (450) en grenen (520). Dat merk je in de sterkte én in het gewicht.
Warme kleur
Honing- tot roodbruin kernhout met een duidelijk lichter spint. Buiten vergrijst het naar zilver.
Bladverliezend
De enige gangbare naaldboom die kaal de winter in gaat — de reden dat hij tot in Siberië groeit.
Klasse 3 betekent tien tot vijftien jaar buiten, maar niet in de grond. Palen en balken die de bodem raken, horen geïmpregneerd te zijn of van een klasse 1-soort. Zie geïmpregneerd hout.
Waarvoor lariks dient
Gevelbekleding
De sterkste toepassing: duurzaam genoeg zonder behandeling, mooi vergrijzend, en verticaal loopt het water eraf.
Tuinhout
Schuttingen, vlonders en pergola's — bovengronds ruim voldoende.
Constructie
Sterker dan vuren, en in de bergbouw traditioneel het hout van dakstoelen en gebinten.
Scheepsbouw
Klassieke toepassing voor huidplanken, om de combinatie van sterkte en rotbestendigheid.
Beide klasse 3, beide bruikbaar zonder impregnering. Lariks is harsrijker en iets zwaarder, douglas rustiger van beeld en makkelijker af te werken. De volledige vergelijking staat op lariks tegenover douglas.
Veelgestelde vragen over lariks
Verliest lariks echt zijn naalden?
Ja. Het is de enige gangbare naaldboom die dat doet: in de herfst kleuren de naalden goudgeel en vallen ze af. Botanisch blijft het gewoon een naaldboom — de bladvorm en de kegels bepalen de groep.
Kan lariks buiten zonder behandeling?
Bovengronds wel, in duurzaamheidsklasse 3. In grondcontact niet: daar hoort geïmpregneerd hout of een klasse 1-soort.
Waarom lekt er hars uit mijn lariksgevel?
Lariks is harsrijk, en bij warmte kan hars uit kwasten lopen. Dat is normaal en houdt na enkele seizoenen op. Verse hars veeg je weg met wat spiritus.
Wat is het verschil tussen lariks en mélèze?
Niets — mélèze is de Franse naam voor lariks. Zie onze mélèze-pagina voor dezelfde soort onder de Franse handelsnaam.
Lariks in perspectief
Het duurzaamste gewone naaldhout van Europa — en de enige die kaal de winter in gaat.
Een vraag over jouw project? Stel ze gerust — we denken graag mee.
Larix decidua — Philipp Zinger, CC BY-SA 4.0 · Larix decidua — Lumbar, Public domain · Larix sibirica — Cheburgenator, CC BY-SA 4.0 · Foto via Wikimedia Commons: Larix decidua — Uoaei1, CC BY-SA 4.0