Houten tuinmeubelen onderhouden: de complete gids

Dit is het grootste misverstand over houten tuinmeubelen. Elk onbehandeld hout dat buiten staat, wordt na verloop van tijd zilvergrijs. Bij teak en hardhout noemen we dat patina: alleen het bovenste laagje verkleurt, het hout eronder blijft ongewijzigd. In een vochtig klimaat gaat het sneller, in een droge zonnige tuin trager.

Je hebt dus een echte keuze, en beide zijn goed:

• Laten vergrijzen. Alleen af en toe schoonmaken, verder niets.
• De warme kleur behouden. Dan werk je één à twee keer per jaar met houtolie.

Het is smaak, geen noodzaak. Geen enkele houtsoort in ons assortiment móet behandeld worden om buiten te kunnen staan.

Geïmpregneerd vurenhout

Het grootste deel van onze picknicktafels, tuinbanken en speeltoestellen. Het hout is onder druk geïmpregneerd, waardoor het beschermd is tegen houtrot en schimmel — ook als het jaar in jaar uit buiten staat.

De groenige gloed van nieuw geïmpregneerd hout is geen verf maar een restant van het proces. Die vervaagt vanzelf in de eerste maanden naar een warme honingkleur, en daarna langzaam naar grijs.

Onderhoud: niets verplicht. Wil je een kleur, dan kan dat met houtolie — de bescherming zit dieper dan het laagje dat je wegschuurt.

Teak en hardhout

Teak bevat van nature beschermende oliën en is daardoor uit zichzelf duurzaam voor buitengebruik. Behandelen hoeft niet. Ander hardhout zoals mahonie heeft minder eigen olie en vraagt ná ingebruikname wel een extra olielaag.

Wil je de bruine tint houden, dan gaat dat zo:

1. Laat een nieuw meubel eerst een paar dagen buiten wennen.
2. Schuur licht op met fijne korrel, in de richting van de nerf, tot het blad glad aanvoelt.
3. Breng de olie aan met een stofvrije doek, niet met een borstel — dat geeft minder strepen en je verspilt minder olie.
4. Neem het overschot na een kwartier af, zodat er geen plakkerig laagje achterblijft.

Werk altijd op droog hout en niet in de volle zon: dan trekt de olie te snel weg en krijg je vlekken.

Douglas

Douglas heeft een roodbruine kern en een uitgesproken nerf, en is van nature duurzamer dan gewoon vurenhout. Wij gebruiken het voor tuintafelsets, buitenkeukens en robuuste constructies. Een deel ervan is kleurloos geïmpregneerd — dus zonder de groene gloed.

Onderhoud: hetzelfde verhaal. Niets verplicht; olie alleen als je de kleur wil sturen.

Voorjaar — schoonmaken

Lauw water, een zachte borstel en eventueel wat groene zeep. Borstel in de richting van de nerf, spoel goed na en laat drogen. Dit is ook hét moment om te oliën, als je dat wil.

Zomer — bouten nadraaien

De enige controle die echt telt. Hout werkt met warmte en droogte, en verbindingen komen los. Vijf minuten met een sleutel voorkomt de meeste problemen die wij binnenkrijgen. Doe dit een maand na de montage, en daarna aan het begin van elk seizoen.

Najaar — kussens binnen

Kussens zijn zelden waterdicht en gaan schimmelen. Het meubel zelf mag buiten blijven staan; het hout kan tegen vorst.

• Geen hogedrukreiniger. Die spoelt de zachte vezels tussen de jaarringen weg en maakt het oppervlak ruw en pluizig. Bij vuren en douglas is die schade blijvend.
• Geen bleekmiddel of ammoniak. Ze tasten het hout aan en laten de bevestigingen roesten. Meng ze zeker nooit: samen geven ze giftige dampen.
• Geen strak plastic zeil. Daaronder blijft vocht hangen en krijg je juist schimmel. Gebruik een hoes die ademt en leg hem nooit over een nat meubel.
• Niet in een verwarmde ruimte zetten. Dit is de meest gemaakte fout. Hout dat van een natte tuin naar een verwarmde garage verhuist, droogt te snel uit en scheurt. Een onverwarmd tuinhuis of carport is prima.
• Niet schuren zolang het hout nat is. Laat het eerst een paar dagen drogen.

Fijne scheurtjes in de lengte van een plank horen erbij. Hout neemt vocht op als het regent en geeft het af als de zon schijnt; daarbij zet het uit en krimpt het. Die droogscheuren gaan open bij droog weer en sluiten weer als het vochtiger wordt. Ze zeggen niets over de sterkte — een plank van 4 cm met een droogscheur draagt nog altijd wat hij moet dragen.

Harsplekken bij naaldhout laat je uitharden (in de zon, of met een ijsblokje in een zakje) en steek je er daarna voorzichtig af met een plamuurmes. Restjes veeg je weg met wat terpentine.

Wanneer je ons wél belt: een scheur dwars door een plank van rand tot rand, een dragende poot die doorbuigt, of hout dat zacht aanvoelt. Stuur er een foto bij met je hand erlangs voor de schaal, dan zien we meteen waar het over gaat.

Wij werken met Restol houtolie, in kleuren van naturel en hardhoutbruin tot wit, zwart, antraciet en verschillende grijstinten.

Gekleurde houtolie heeft een groot voordeel boven gewone verf: ze trekt in het hout in plaats van er een filmlaag op te vormen. Daardoor bladdert ze niet af — bijwerken is later gewoon opnieuw insmeren, zonder eerst te moeten afkrabben.

Een dichte lakverf op een meubel dat buiten staat klinkt aantrekkelijk, maar sluit het vocht ín het hout op en gaat na een paar seizoenen bladderen. Dan sta je te schuren.

Twijfel je of iets normaal is? Stuur ons gerust een foto bij daglicht — dan kijken we mee en zeggen we je gewoon of het erbij hoort of niet.